مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 60

امّا آثار علمی مؤلّف:

اشاره

نسب شناسان در علم نسب شناسی دو کتاب از او نام برده‌اند به شرح زیر:

1- دیوان الانساب و مجمع الاسماء و الالقاب.

ابن فندق بیهقی در کتاب لباب الأنساب (نسخه عکس برداری شده در کتابخانه عمومی امیر المؤمنین (ع)) در فصل نشانه‌های نسب شناسان نقل کرده است:

«طب، نشانه سیّد امام ابو اسماعیل ابراهیم بن ناصر است» و به دنبال نسب وی می‌نویسد: «مصنّف کتاب دیوان الانساب و مجمع الاسماء و الألقاب، که به زمان ما نزدیک است ...»

و این کتاب را کسی غیر از ابن فندق نام نبرده است و او تنها کسی است که نقل کرده است.

2- منتقلة الطّالبیة،

یعنی همین کتاب. اشکالی ندارد که اشاره‌ای داشته باشیم به تلفّظ صحیح در خواندن این نام، پیش از آن که درباره روش این کتاب از نظر فنّی و علمی بحث و بررسی کنیم، بنا بر این می‌گوییم:

مؤلّف در مقدمه کتابش، در مورد انگیزه‌ای که او را وادار به نوشتن این کتاب کرده است، می‌گوید:

«کتابی نوشتم، با نام و عنوان کتاب منتقلة الطالبیه و در آن- المنتقله- اسماء شهرها و سایر جاهایی را که قبایل طالبیّون از شرق و غرب بدان جا رفته و ساکن شدند، نام برده‌ام ...»

بنا بر این بیان، وجه درست، در خواندن نام کتاب به فتح لام (منتقلة الطّالبیّة) است، و مقصود شهرهایی است که طالبیّون از شهر دیگر بدان جا منتقل شده‌اند، زیرا کتاب بر این اساس و به ترتیب شهرها تنظیم یافته است.

امّا قراءت به کسر لام (منتقلة الطّالبیة) هر چند در مواردی که مقصود جمعیّتها، و قبیله‌هایی از طالبیّین باشد که از جایی به جایی منتقل شده‌اند، درست است امّا به نظر من مقصود مؤلّف آن نیست.

به هر حال، مشکلی وجود ندارد که کتاب جامع هر دو مورد باشد و به