مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 61

این ترتیب خواندن نام کتاب با هر دو نوع تلفظ درست باشد.

اکنون راجع به روش کتاب از نظر فنی و علمی بحث می‌کنیم:

1- از دیدگاه فنی: این کتاب در نوع خود بین کتابهای نسب شناسی از لحاظ ترتیب، روش و باب بندی، مقام اوّل را دارد، تا آن جا که مؤلف کتاب- ابو عذره- پیشگام این فن به حساب می‌آمد، زیرا که پیش از وی کسی از نسب شناسان از چنین روشی در کتب پیشین استفاده نکرده است.

بلکه روش همیشگی آنان در ضبط نسبها تا آن روز روش مشجّر و مبسوط بوده است که قبلا تعریف آنها گذشت.

امّا تفنّن و تصنیف در کتاب بر حسب شهرهایی که طالبیّون وارد شده‌اند، پیش از مؤلف ما، ابو اسماعیل، در شرق و غرب کسی چنین سابقه‌ای را ندارد. و آنچه از المستنصر باللّه فرمانروای اموی متوفی 366- از مغرب- نقل کرده‌اند که وی کتابی در انساب طالبیّین و علویّین که به مغرب رفته‌اند نوشته بوده است، مقری تلمسانی در النفخ الطیب ج 4 ص 60 نقل کرده است، و کتاب دیگری مثل کتاب قبلی نوشته هر چند که از نظر مادّه با او اختلاف دارد به نام الدّر السّنی فیمن بفاس من اهل النسّب الحسنی.

و یا آنچه را که از عبد السلام بن طیّب فاسی نقل کرده‌اند که او کتابی دارد به نام الاشراق فی الشّرفاء الواردین من العراق، روش تمام اینها با روش این کتاب متفاوت است و از حیث احاطه و گسترش شباهتی ندارد، و بحق باید بگوییم که این کتاب در نوع خود از این لحاظ بی‌نظیر است.

خواننده ملاحظه می‌فرماید که مؤلّف برخی نواقص در تعبیرات خود دارد، مانند آن که لهجه فارسی بروشنی در زبانش پیداست و این خود، مشکلی در جهت فنّی است که البّته بسیار اندک و جز در مقدّمه وجود ندارد و ما اصلاح آن را به خاطر حفظ صورت کتاب که مؤلّف در زمان خود، به