مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 619

از جمله آثار وی کتاب تاریخ گیلان و دیلم است که به اهتمام مستشرق؛ رابینو (متوفای سال 900 ه) در رشت به چاپ رسیده است.

شرح حال وی در کتاب ریحانة الادب ج 4، ص 12 علّامه میرزا محمد علی خیابانی تبریزی و در آثار الشیعه، علّامه شیخ عبد العزیز جواهری نجفی، و در الحصون المنیعة علّامه شیخ علی بن محمد رضا بن موسی بن شیخ اکبر کاشف الغطاء و کتاب التّدوین فی جبال شروین اعتماد السّلطنه و مجالس المؤمنین علامه قاضی نور اللّه مرعشی شهید، و در کتاب حبیب السّیر و دیگر کتابها آمده است.

133- شریف سید بهاء الدّین علی بن غیاث الدّین عبد الکریم بن عبد الحمید حسینی علوی حلّی نیلی،

نسب شریف وی به زید شهید فرزند امام سید السّاجدین (ع) می‌رسد.

وی مردی فقیه، نسب شناس، مورّخ، عالم به علم رجال، زاهد، پرهیزگار و ثقه بوده است. صاحبان کتب سیره، او را نام برده‌اند و از او تمجید زیادی به عمل آورده‌اند، از جمله فاضل اسماعیل پاشای بغدادی در کتاب هدیة العارفین، ص 72، چاپ استانبول از او یاد کرده است.

عبارت وی چنین است: «اصل وی از نیل و ساکن نجف، معروف به نسب شناس شیعه امامیه بوده و در حدود سال 800 ه زنده بوده است. کتابهای الانصاف فی الرد علی صاحب الکشاف، الانوار البهیّه فی الحکمة الشّرعیه، إیضاح المصباح لاهل الصلاح، الدرّ النّضید فی تعازی الامام الشّهید، سرور اهل الایمان فی علامات ظهور صاحب الزّمان، الجزاف من کلام صاحب الکشاف و السّلطان المفرّج عن اهل الایمان از اوست.»

علامه میرزا عبد اللّه افندی اصفهانی در کتاب ریاض العلماء و سید امین عاملی در اعیان الشیعه و علامه خوانساری در روضات الجنّات و علامه میزا محمد علی خیابانی تبریزی در ریحانة الادب نام او را آورده‌اند.

محدّث قمی، حاج شیخ عباس در کتاب الکنی و الالقاب ج 2، ص 94، پس از تمجید زیادی از او می‌گوید: «وی از جمله شاگردان فخر المحققین و شهید اوّل