یادنامه طبری صفحه 139

جبرئیل به او می‌کند؟

آیا از نظر علمی و عقلی فشار دادن کسی، باعث می‌شود که او قدرت خواندن و نوشتن پیدا کند؟!

با این‌که مرحوم شرف الدین حدیث را از درجه اعتبار انداخته است، ولی حل مطلب که ماجرای واقعی بعثت چه بوده و جبرئیل چگونه نازل شد و معنی اقرأ چیست، ناگفته مانده است، که بحمد اللّه ما آن را حل کرده‌ایم و در پایان بحث اشاره به آن خواهیم کرد.

حدیث دوم‌

اشاره

به سند خود از عبد اللّه بن شداد که وی گفت: «جبرئیل آمد به نزد محمد و گفت: ای محمد! بخوان! پیغمبر با اندوه گفت: چه بخوانم؟ جبرئیل گفت: ای محمد بخوان! پیغمبر با اندوه گفت: چه بخوانم؟ جبرئیل (سومین بار) گفت: ای محمد! بخوان! پیغمبر گفت: آخر چه بخوانم؟! جبرئیل گفت: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ، خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ، اقْرَأْ وَ رَبُّکَ الْأَکْرَمُ، الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ، عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ یَعْلَمْ.

پیغمبر آمد نزد خدیجه و گفت: ای خدیجه گمان می‌کنم اتفاق سویی برایم روی داده (جنون گرفته‌ام). خدیجه گفت: نه به خدا چنین نیست. خدا تو را مبتلا به جنون نمی‌کند، چون تو هرگز کار زشتی انجام نداده‌ای.

خدیجه آمد پیش ورقة بن نوفل و ماجرا را به او خبر داد. ورقه گفت: اگر راست بگویی، همسرت پیغمبر است و از امتش سختیها خواهد دید. اگر من آن زمان را درک کنم به او ایمان می‌آورم.

عبد اللّه بن شداد گفت: پس از آن مدتی جبرئیل بر پیغمبر نازل نشد. خدیجه گفت: چنین می‌بینم که خدایت بر تو خشم کرده است. به دنبال آن سوره والضحی نازل شد.» 10

نقد حدیث‌

1. عبد اللّه بن شداد لیثی به گفته ابن حجر عسقلانی در «تقریب» در زمان پیغمبر