یادنامه طبری صفحه 140

متولد شده و به سال 81 ق یا بعد از آن در کوفه به قتل رسیده است. 11 علیهذا او دیرتر از عایشه تولد یافته، پس او چه اطلاعی از آغاز وحی و نزول جبرئیل داشته است؟ حدیث او نیز مرسل است و مورد اعتماد نمی‌باشد.

2. همان ایرادی که به حدیث عایشه داشتیم در اینجا نیز وارد است. به این معنی که تکلیف کسی که خواندن و نوشتن را نیاموخته، به خواندن، کاری نامعقول و غیر معمول است، تا چه رسد به امر خدا و به وسیله جبرئیل امین.

این «بخوان» جبرئیل و «چه بخوانم» پیغمبر اگر منظور خواندن طوماری و نوشته‌ای بوده، که در حدیث نیست، و اگر تکرار جمله‌هایی بوده که جبرئیل می‌گفته است، که هنوز چیزی نگفته بود، و چنانچه منظور تکرار اقرأ باسم ربک الذی خلق تا ما لم یعلم یعنی پنج آیه کوتاه بوده است، که کاری نداشته، آن هم برای مردی خردمند همچون محمد بن عبد اللّه (ص) در سن چهل سالگی. در حقیقت بچه خردسال هم می‌توانسته آنها را تکرار کند تا چه رسد به بزرگمردی چون او.

3. چرا باید پیغمبر اندوهگین شود؟ لابد از این‌که مکتب نرفته و درس نخوانده است، که گفتیم معلوم نیست منظور چه بوده، و در این صورت ایراد بر جبرئیل وارد است، که با این تکلیف مالایطاق باعث غم و اندوه محمد بن عبد اللّه (ص) شده است.

4. پناه بردن پیغمبر به خدیجه و رفتن خدیجه به نزد ورقه و خبر دادن ورقه به کسی که باید خبرهای غیبی را او به مردم بدهد، همان ایرادی را دارد که مرحوم شرف الدین یادآور شده است.

5. انقطاع وحی و نزول سوره والضحی، مطابق نقل اکثر احادیث، مربوط به ایراد مشرکین مکه و طعنه آنها به پیغمبر بوده است، نه گفتار حضرت خدیجه با آن عقل و فهم و درایت.

حدیث سوم‌

اشاره

به سند خود از عبد اللّه بن زبیر به عبید بن عمیر بن قتاده لیثی گفت: ای عبید! بما بگو که آغاز وحی رسیدن به پیغمبر و آمدن جبرئیل چگونه بوده است؟ عبید گفت: پیغمبر هر ساله یک ماه در «حرا» بسر می‌برد. این عادت نیکی بود که قریش در جاهلیت معمول