یادنامه طبری صفحه 148

نقد حدیث‌

1. هشام بن محمد بن سائب کلبی مورخ مشهور است (م. 204 ق)، و حدیث مرسل است.

2. باید دید جبرئیل نخستین بار در هر دو شب شنبه و یکشنبه بر پیغمبر وارد شد؟

3. در همه روایات می‌گوید اول آیات سوره اقرأ در بار اول به حضرت تعلیم داده شد و در این حدیث بار دوم است.

4. تعلیم وضو و نماز مطابق بیشتر احادیث پس از بار اول و آغاز وحی و بعثت بوده، و در این حدیث قبل و در همان بار اول است و در حقیقت مخالف مشهور است.

حدیث هشتم‌

اشاره

طبری به سند خود از عمر بن عروة بن زبیر نقل می‌کند که گفت: شنیدم عروة بن زبیر (پدر راوی) از ابوذر غفاری روایت می‌نمود که: «گفتم: یا رسول اللّه! چگونه نخستین بار دانستی که پیغمبر هستی، و یقین به آن پیدا کردی؟ پیغمبر فرمود: ای ابوذر! دو فرشته در حالی‌که من در یکی از نقاط زمین هموار مکه بودم، به سوی من آمدند. یکی از آنها به زمین آمد و دیگری در بین آسمان و زمین بود.

یکی از آن دو فرشته به دیگری گفت: این همانست؟ فرشته دیگر گفت: آری این همانست. گفت: او را با یک مرد وزن کن! مرا با یک مرد وزن کردند، رجحان پیدا کردم. گفت: او را با ده مرد وزن کن. مرا با ده مرد وزن کردند، بر آنها رجحان یافتم.

سپس گفت: با یکصد مرد وزن کن، مرا با یکصد مرد وزن کردند، بر آنها رجحان پیدا کردم. آنگاه گفت: او را با هزار مرد وزن کن. با هزار مرد وزن کردند، بر همگی رجحان پیدا کردم. پیوسته مرا با تراز وزن می‌کردند و فزونی می‌یافتم، تااین‌که یکی از آنها به دیگر گفت: اگر او را با امتش وزن می‌کردی، بر تمامی آنها رجحان پیدا می‌کرد.

در اینجا یکی از آن دو فرشته گفت شکمش را بشکاف، شکمم را شکافتند، گفت:

دلش را بیرون بیاور، یا این‌که گفت: دلش را بشکاف و طعمه شیطان و خون بسته را از