یادنامه طبری صفحه 154

جماعتی از یاران او که هنوز کسی اطلاع نداشته او پیغمبر شده، او را از دست ایشان بازستانند.

احادیث آغاز وحی در منابع دیگر

اشاره

در اینجا برای تکمیل بحث بی‌تناسب نیست که احادیث دیگر را از غیر طبری هم بیاوریم، سپس، انعکاس آنها را در اذهان و اندیشه‌های خودی و بیگانه بررسی نموده، و آنگاه واقعیت آن را بیان داریم. چنانکه اشاره نمودیم ده حدیث گذشته منقول از طبری در سیره ابن هشام و طبقات ابن سعد و صحیح بخاری و غیره هم آمده است. در اینجا احادیثی می‌آید که تازه است:

1. عبد اللّه بن عباس از پیغمبر (ص) روایت می‌کند که به خدیجه فرمود: «من نوری می‌بینم و صدایی می‌شنوم و می‌ترسم مبتلا به جنون شده باشم. خدیجه گفت: ای پسر عبد اللّه! خدا نمی‌گذارد تو دیوانه شوی!! سپس خدیجه آمد نزد ورقه و موضوع را به او خبر داد. ورقه گفت اگر او (پیغمبر) راست بگوید! کسی که او را صدا زده فرشته‌ای است مانند فرشته‌ای که بر موسی نازل شد. اگر او از جانب خدا برانگیخته شده باشد و من زنده باشم از وی پشتیبانی خواهم کرد و به یاریش قیام می‌کنم و به وی ایمان می‌آورم.» 22

2. ابو میسره و بریده روایت می‌کنند «که هرگاه پیغمبر بیرون می‌رفت، صدایی می‌شنید که می‌گفت: ای محمد! حضرت می‌آمد نزد خدیجه و می‌گفت: ای خدیجه! می‌ترسم خللی در عقلم راه یافته باشد!! چون هر وقت تنها می‌مانم صدایی می‌شنوم و نوری را می‌بینم.» 23

3. عکرمه از عبد اللّه بن عباس روایت می‌کند که گفت: «در یکی از روزها که پیغمبر در اجیاد نزدیک صفا بود، فرشته‌ای را دید که در افق نقطه دوری از آسمان، در حالی‌که یک پای خود را روی پای دیگر نهاده بود، آشکار شد و فریاد زد که ای محمد! من جبرئیل هستم، ای محمد! من جبرئیل هستم.

پیغمبر از این برخورد و دیدار ناگهانی دچار بیم و هراس شد. پیغمبر هر بار که این صدا را می‌شنید سر به زیر می‌انداخت، ولی چون بار دیگر سر برمی‌داشت، فرشته را در