یادنامه طبری صفحه 178

آن را سرقت کرده است.

ولی این حدیث مردود است. زیرا برخلاف آیه «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ» است. بنابراین شیطان که غیر مطهّر است قدرت ندارد که به قرآن نزدیک شود.

دیگر این‌که قرآن محفوظ است (بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِیدٌ فِی لَوْحٍ مَحْفُوظٍ) 56 به طوری که کافی است چیزی از آن به سرقت برود، آن هم آیه‌ای که موقع تلاوت آن شناخته می‌شود. اگر این کار ممکن بود چرا از اول سوره فاتحه به سرقت رفته و در بقیه سوره‌ها سرقت نشده است.

اعتقاد به قرآنیت بسم اللّه، عقیده قرّاء مکه و کوفه است. اما شافعی گفته است فقط در فاتحة الکتاب آیه قرآن است، و در سایر سوره‌ها تردید کرده است.

گروه دیگر عقیده ندارند که جزء قرآن باشد و می‌گویند آیه نیست، نه از فاتحه و نه غیر فاتحه، و گفته‌اند این‌که در آغاز قرآن است یا برای تبرک است، یا برای اینست که سوره‌ها را از هم جدا کند.

از صحابه روایت شده که ما پایان سوره را نمی‌دانستیم تا این‌که بسم اللّه نازل شد.

این روایت را ابو داود روایت کرده است.

مکی بن ابی طالب عقیده دارد که ترتیب آیات و سوره‌ها و گذاشتن بسم اللّه در اوایل سوره‌ها از پیغمبر صلوات اللّه علیه است و چون مأمور نبود که در آغاز سوره برائت بیاورد، آن را بدون بسم اللّه قرار داد.

عقیده به قرآنی نبودن بسم اللّه از قرّاء مدینه و بصره و شام و فقها آنجاست، همچنین نظر ابو حنیفه و اصحاب وی و مالک و اصحاب اوست.

بسم اللّه را باید به جهر یا اخفات خواند، یا حذف کرد؟

شیعه امامیه «بسم اللّه الرحمن الرحیم» را بدون اختلاف‌نظر، در نمازها به جهر می‌خوانند، چون آن را یکی از آیات قرآنی می‌دانند و می‌گویند یکی از هفت آیه سوره حمد است، که نام دیگرش «سبع المثانی» است، و همان لفظ هفت «سبع» بهترین گواه است.

اگر ما سوره اقرأ (شش آیه آغاز آن) را نخستین سوره قرآنی بدانیم، با تحقیق ما که