یادنامه طبری صفحه 26

تضلّع طبری در قرائت و تلاوت و تجوید و تفسیر و سایر علوم قرآنی‌

الف. قرائت و تلاوت:

قبلا دیدیم که طبری از محضر اساتید برجسته‌ای در قرائت استفاضه کرد، از آن جمله: احمد بن یوسف تغلبی مقرئ در بغداد، و عباس بن ولید بیروتی مقرئ در بیروت، و یونس بن عبد الأعلی در مصر که قرائت حمزه و ورش را از محضر او اخذ کرد و خود شخصا قرائتی را اختیار نمود که در قراءات مشهور به چشم نمی‌خورد 35، چنانکه در فقه و تفسیر، آرائی منحصر به خود داشته و در آنها متفرّد بوده است و کتاب الفصل بین القراءات، یا القراءات و التنزیل 36 را نگاشت و در آن اختلاف قرّاء در حروف قرآن را یاد کرده و اسماء قرّاء را در حروف قرآن از هم جدا ساخته و قرّاء مکه و مدینه و بصره و شام را مستقلا در آن آورده و هر قرائتی را جداگانه گزارش نموده و وجه و تأویل هر قرائت را متذکر شده، آنگاه از لابلای آنها قرائتی ویژه را برای خود انتخاب و اختیار نموده است. بعلاوه، علل انتخاب و دلیل و برهان صحت آن را نیز آورده و در این کار از مهارت و کارآیی خویش در تفسیر و قواعد عربی و آشنایی به کلام عرب مدد گرفته است. این قرائت منتخب و مختار طبری همان قرائتی است که به عنوان مکتب و روش و مذهب ویژه او به شمار است و باید یادآور شد که طبری قبل از اقدام به چنین انتخاب و اختیاری، همه قراءات را نزد اساتید فن فراگرفته بود؛ یعنی اساتید قرائت را در بغداد و کوفه و شام و مصر درک کرده بود.

طبری علاوه بر کاردانی در قراءات و تبحر و مهارت در این فن، از نظر تلاوت و ترتیل قرآن نیز کم‌نظیر و یا بی‌نظیر بوده است:

ابو القاسم ازهری می‌گفت: ابو الحسن زرقویه از ابو علی طوماری برای ما نقل کرد که می‌گفت: «من در ماه رمضان، شبها برای اینکه ابی بکر بن مجاهد به مسجد برود و «صلوة تراویح» را در آنجا برگزار کند، چراغدار او بودم. در یکی از شبهای دهه آخر ماه رمضان ابن مجاهد از سرای خود بیرون آمد و به جای اینکه وارد مسجدش شود، از کنار مسجد گذر کرد و بر آن درنیامد. آن شب من همراه او