یادنامه طبری صفحه 323

هوشنگ، پهلوان اوستایی، نخستین پادشاه هفت اقلیم، مسلط بر دیوان و جادوان و بدراهان و به روایت شاهنامه نوه کیومرث و دومین پادشاه ایران زمین، در کتاب طبری پسر مهابیل خوانده می‌شود و او را مسلمان می‌نامد که مسجدها بنا می‌کند و نماز کردن می‌فرماید. 4

وقتی شخصیتی از شخصیت‌های دینی، واقعی یا اساطیری ملتی مغلوب آب و رنگ و نقش مذهب غالب را بخود می‌گیرد به روشنی بیانگر این نکته است که در زمانی که این شخصیت چهره عوض می‌کند و بجای جامه زردشتی، ردای اسلامی بر دوشش می‌افکنند، هنوز نمرده است و هنوز کسی نمی‌تواند او را رد یا انکار کند تا حدی که مورخ که علی الاصول با واقعیات تاریخی سروکار دارد، ناگزیر از باز کردن جایی در تاریخ خویش برای چنان شخصیت‌هایی می‌شود.

طهمورث، یکی از نامداران نامی اوستا، ملقب به سلاح‌دارZenavand در اوستا و دیوبند در شاهنامه که دیوان مقهور اویند در تاریخ طبری پیرو دین ادریس و خداپرست معرفی می‌شود. 5

و بالاخره شخصیت دیگر اساطیری ایران باستان یعنی جمشید که مورخ با آب و تابی کمتر، عنایتی کم‌رنگ‌تر و با تعصبی ضعیف‌تر از تعصب نسبت به کیومرث و هوشنگ چهره او را نقش می‌کند او را فرزند حضرت آدم معرفی می‌نماید که نه بوسیله «اهریمن»، بلکه بدست «ابلیس» فریفته می‌شود. 6

و این چنین است که در دورانی، اسطوره نقش واقعی در تاریخی پیدا می‌کند و به بیانی درست‌تر اسطوره به نوعی، واقعیت زمان خویش می‌شود.