یادنامه طبری صفحه 397

حاکم مدینه در عهد عبد الملک مروان.

- عروة بن زبیر بن العوام (- 93 ق)، از فقیهان هفتگانه مدینه.

- شرحبیل بن سعد الحطمی المدنی (- 123 ق).

- ابن سعد (- محمد بن سعد منیع الزهری (230 ق) صاحب طبقات. 66

- موسی بن عقبة المدنی (- 141 ق).

- محمد بن اسحاق بن یسار (- 152 ق)، صاحب سیره رسول اللّه که ابن هشام (- 288 ق) آن را خلاصه کرده است. 67

ج- اخبار اهل رده یا مرتدان از:

- سیف بن عمر تمیمی السعدی (- 180 ق).

د- پاره‌ای از احوالات عصر امیر المؤمنین علی (ع) خاصه در جنگهای جمل و صفین از:

- ابو مخنف لوط بن یحیی الکوفی (- 157 ق).

- ابو الحسن علی بن محمد بن عبد اللّه المدائنی (- 225 ق)

ه- اخبار بنی امیه از:

- عوانة بن حکم الکوفی (- 147 ق)

و- اخبار بنی عباس از:

- ابو خیثمه احمد بن زهیر (185- 279 ق)

بر این گروه باید نامهای دیگر، از آن میان اخبارنویسان و مورخان نامداری را افزود که پیشتر در باب یکم به چند تن از آنان اشاراتی به عمل آمد. 68

4- موضعگیریهای گوناگون‌

در باب منابع و مآخذ طبری و موضعگیریهای وی نسبت به بسیاری از رویدادهای تاریخی مضبوط در تاریخ الرسل و الملوک، توسط پژوهشگران مسلمان و غیرمسلمان، داوریهای گوناگون به چشم می‌خورد. برخی طبری را هرودت مسلمین در تاریخنگاری دانسته و نوشته‌اند:

«او در وسعت نظر و احاطه به اخبار گذشتگان و بی‌طرفی در میان همه نویسندگان تاریخ عالم اسلام بی‌نظیر است و هرچه پس از او تاریخ عمومی و جهانی در ایران و دیگر