یادنامه طبری صفحه 46

ویژگیهای خود را حفظ می‌کرد و خواه و ناخواه پاره‌ای از لغات دیگران را نیز پذیرا بود، چنانکه این مطلب بر هیچ محققی در زبان‌شناسی مخفی نیست.

زبان عربی با ورود شماری از لغات، ولو در حدّ چشمگیر، عربیت خود را از دست نداد؛ چنانکه زبانهای مختلف جهان، از زبانهای بیگانه لغات بسیاری را پذیرفته‌اند و با این حال، عنوان آن زبان با نفوذ این لغات در آن دگرگونی نیافت. برای مثال، زبان فارسی از دیرباز تاکنون لغات فراوانی از زبان عربی و آذری و حتی اروپایی را در خود راه داده است تا آنجا که می‌توان گفت حتی در پاره‌ای از موارد نیمی از لغات این زبان را واژه‌های بیگانه تشکیل می‌دهد اما آن را زبان فارسی می‌نامند. بنابراین، وجود شماری از لغات بیگانه و معرّب- هر چند متعدد ولی اندک- در زبان عربی سمت و عنوان این زبان را که عربیت است از میان نمی‌برد، و قرآنی که در آن تعدادی از لغات غیر اصیل در زبان عربی راه یافته- و روایات نیز طبق گواهی طبری آن را تأیید می‌کنند- چون عناصر مهم لسان قرآن و عمده واژه‌های آن و نیز سبک و اسلوب آن عربی است، سمت و عنوان عربیت خود را از رهگذر نفوذ این‌گونه لغات از دست نمی‌دهد و شایسته آن است که به «عربی» توصیف شود و وجود این نوع لغات در آن مانع عربی بودنش نیست.

علاوه بر این، باید توجه داشت لغاتی که در قرآن کریم به عنوان «معرّبات» معرفی شده‌اند لغاتی نیستند که همزمان با نزول قرآن تازه از راه رسیده باشند، بلکه سالها و حتی احیانا قرنها این لغات در میان عربها متداول بوده و به صورت واژه‌های بومی عربی درآمده است که جهل به تلفظ و معنی آنها را باید به مثابه جهل به لغت عربی خالص تلقی کرد.

طرفداران نظریه وجود لغات غیر عربی در قرآن عبارتند از: محمد بن ادریس شافعی، ابو عبیده، قاضی ابو بکر بن طیب در کتاب التقریب خود، ابو الحسین بن فارس لغوی (ابن فارس) و دیگران که طبری نیز در زمره آنها به شمار می‌رود.

شاید طبری از شافعی در کتاب الرساله‌اش در باب «البیان الخامس» و