یادنامه طبری صفحه 49

از راه ارتباط عربها با دیگر ملتها، در زبان آنها راه یافته است. نمونه‌هایی که از این پس ملاحظه می‌کنید از کلماتی است که در قرآن کریم آمده و عربها همزمان با نزول قرآن با آنها مأنوس بوده‌اند و دانشمندان از زمان ابن عباس تاکنون صریحا آنها را واژه‌هایی بیگانه از زبان عربی معرفی کرده‌اند، به این شرح:

1. به زبانی سریانی:

در این زبان «الطّور» به معنای کوه است.

2. به زبان عربی:

در این زبان کلمه «هدنا» در «انّا هدنا الیک» به معنی «تبنا» (به سوی تو بازگشتیم)، «طه» به معنی «یا رجل» (ای مرد)، و «الیم» به معنی «مؤلم» (دردآور) است.

3. به زبان رومی:

در این زبان کلمه‌های «قسط و قسطاس» به معنی عدل و «رقیم» به معنی لوح است.

4. به زبان فارسی:

در این زبان «سجلّ» به معنی کتاب و نامه و نوشتار، «استبرق» به معنی ستبر، و «سجّیل» به معنی سنگ و گل آمده است.

5. به زبان اهل مغرب:

در این زبان «مهل» به معنی درد روغن، «یصهر» به معنی پخته می‌شود، «اناه» در «ناظرین اناه» به معنی پخته شدن آن، و «أبّ» به معنی گیاه خشک بریده شده (حشیش) است.

6. به زبان هندی:

در این زبان «سندس» به معنی پوشش و پارچه نازک است.

7. به زبان یونانی:

در این زبان «السری» به معنی نهر کوچک است.

8. به زبان حبشی:

در این زبان «مشکوة» به معنی سوراخ ناگدازه‌ای که چراغ بر وی نهند 91