یادنامه طبری صفحه 562

بیاورد و پیش عبد اللّه به پای کرد و قرعه بزد میان عبد اللّه و اشتر، قرعه بر عبد اللّه آمد.

ایشان گفتند اشتر افزون کن ... تا اشتر صد تا گشت قرعه بر اشتر آمد. پس عبد المطلب صد اشتر بکشت. پس به عرب اندر رسم گشت دیت مردی صد اشتر و تا رستخیز بماند.

ج 6/ 1533

بخش پنجم: منشأسازی برای پدیده‌های اجتماعی‌

1- (در تفسیر آیه «وَ قالُوا لا تَذَرُنَّ آلِهَتَکُمْ وَ لا تَذَرُنَّ وَدًّا وَ لا سُواعاً وَ لا یَغُوثَ وَ یَعُوقَ وَ نَسْراً»: و گفتند: هرگز خدایان خود را رها نکنید و از ودّ و سواع و یغوث و یعوق و نسر دست برندارید.)

«و جمشید پنج خلیفه بگزید و همه جهان ایشان را داد نام یکی از ایشان «ودّ» بود و او را به مشرق فرستاد و مشرق او را داد. و دیگر «سواع» نام بود و او را به مغرب فرستاد و سه دیگر «یغوث» نام بود او را به زمین جنوب فرستاد و چهارم «یعوق» نام بود و او را به زمین شمال فرستاد و پنجم «نسر» نام بود و او را به طرفهای جهان فرستاد. و بفرمود تا پنج بت به صورت جمشید بساختند یکی از زر و یکی از آهن و یکی از روی و یکی از برنج (و یکی از؟) چنانکه هرکی اندران نگرستی چنان دانستی که راست جمشید است و پس این پنج بت بدین پنج خلیفت داد و ایشان را بدین ناحیتها فرستاد که یاد کردیم و گفت: که من خدای خلقم و این صورتها بر مثال من است. هرکی ایشان را سجده کند و الّا ایشان را به آتش او کنید. پس این پنج خلیفت برفتند و این پنج بت ببردند و اندر همه جهان بگشتند و هرکی آن بتان را سجده می‌کرد دست از او بازمی‌داشتند و مراعات می‌کردند و هرکی سجده نمی‌کرد او را هلاک می‌کردند و همی‌سوختند تا همه جهان بت‌پرست گشتند و دینها از جهان برداشت و به جهان اندر هرکی بماند آن کس بود که بت همی‌پرستید تا آن کار بت‌پرستی راست بایستاد و دویست سال برآن برآمد. پس ملکت جمشید هزار سال تمام شد». پس از اینکه ضحاک ظهور کرد و جمشید را از بین برد، خلیفتان او که در جهان پراکنده بودند بگریختند یا کشته شدند «پس آن مردمان که در روزگار ایشان بوده بودند نام ایشان هریکی بر آن بتان نهادند که ایشان داشتند».

ج 2/ 402