یادنامه طبری صفحه 586

بلعمی است که نثرهای دوره سامانیان و دوره بعد تا دو سه قرن از این امتیاز برخوردار بوده است مانند تاریخ برامکه، تاریخ سیستان، تاریخ گردیزی، تاریخ بیهقی، قابوس‌نامه، سیاست‌نامه، سفرنامه و نوروزنامه و امثال آنها.

دیگر بکار گرفتن واژه‌ها و ترکیباتست و نوادر لغات و تعبیرات و اصطلاحات و افعال که برخی از آنها امروز از میان رفته یا متروک و مهجور گردیده است. مانند:

اشتلم- ایدون بمعنی اکنون و این چنین- انگشتری- بربسته (- دست‌بسته و مغلول) بلایه و بلایگی 15 (- زن بدکاره و بدکاری)- بیدادی- بازداشتن (نگه داشتن) باشیدن 254 (- ماندن و توقف کردن)- باز کردن 64 (چیدن میوه از درخت) پست 237- چشم‌خانه- چشم‌دار و چشم داشتن 28- حرب کردن- خوی گشادن دروغ‌زن 118- درون شدن 231 دست نگه داشتن 94- دستوری- خواسته 130- رکوی 93 (- جامه کثیف و آلوده زنان)- جای بنشست (- محل نشستن و جلوس) خبرجویان 117 (- جاسوسان)- خبر برداشتن 116 (- خبر دادن و خبر بردن)- خبر افتادن 124 (- واقع شدن و رخ دادن)- زن کردن 69 (- عقد کردن و زن گرفتن)- داد کردن 140- شپاشاپ 323 (- صدایی که از بهم خوردن دو شمشیر شنیده شود)- رهی 183 ساختگی کردن 270 (- آماده شدن)- سبک 184 (- سریع و زود) سفط 324 (- سبد)- بطرقیدن 271 (- بترکیدن)- صورت کردن 115 (- تصویر چیزی را کشیدن و نقش کشیدن)- صف راست کردن 138 (- صف‌آرائی کردن)- تاختن زدن 350- فرمان بکردن 121 (- اطاعت کردن و فرمان بردن)- فرمان یافتن 95- سخن نه راست کردن 93 (- راست نگفتن)- کشش- کشتار و کشتن- گذاره کردن- عبور دادن- گشادن- فتح کردن و شهر را گشودن- کردن- بنا کردن و ساختن- گذاشتن 152 (- رها کردن و ترک کردن- متعدی گذشتن)- هژده- هجده- پله کردن- رها کردن- گران‌گران- آهسته‌آهسته- برنشستن- سوار شدن- ماندن (- گذاشتن)- پتیاره 7- مرده 15- جمله مرده از وی بگریختند- امیر حرس- (رئیس امنیت) 238- پذیره آمدن 17- تافته 107 خشمگین- هیچکس- کسی 96- سرای شمرده 250- بیت المال، جای وصول خراج و مالیاتها- پرکست باد (- معاذ اللّه و خدا نکرده) بهار 1/ 303- چند و همچند 73 و 74 (- اندازه و معادل)- درون شدن- داخل شدن