یادنامه طبری صفحه 588

سه کلمه نفقات و صدقات 15- وثقات 102 بقاعده عربی و با «ات» جمع بسته شده است.

در پاره‌ای موارد نیز کلمات جمع عربی را مفرد شمرده و به جمع فارسی برده و ملوکان- عجایبها 19- عمّالان 97- در اخبارها خواندم 342 گفته است. و این جمع بستن کلمات عربی در فارسی از مختصات این زبانست در دوره سامانیان، که مدتها بعد از آن هم رواجی بسزا داشته است. 11 منوچهری گوید:

بیابان درنورد و کوه بگذارمنازلها بکوب و راه بگسل بر اسم مکان عربی نیز گاه پساوند جا و مکان فارسی افزوده مجلسگاه (73 و 115) و عرصه‌گاه گفته است.

برخی از اسمهای جمع را چون «سپاه» و «لشکر» در حکم جمع شناخته و فعلهای آنها را جمع آورده است. مانند لشکر روی بهزیمت نهادند 267- سپاه خالد چون او را دیدند بدر حصار آمدند 276 و ما می‌دانیم که فعل اینگونه کلمات را در زبان پارسی می‌توان هم مفرد و هم جمع آورد.

لشکر اردیبهشت تاخت ببهمن‌باز گرفت آنچه برده بود بیغما

سپاه ابر نیسانی ز دریا رفت بر صحرانثار لؤلؤ لالا بصحرا برد از دریا مطابقه صفت با موصوف در مفرد و جمع و تذکر و تأنیث.

صفت و موصوف را در مفرد و جمع گاه به سیاق قواعد پیش از اسلام مطابقت داده.

بزرگان نیکوکاران ... و فرزندان ملکان 261 و غیر آنها گفته است. «امروز که من هلاک شوم و ایشان شوهران کنند هم بدان حال که با من بوده‌اند دوستر دارند 25» و ر ک ص 197 و ص 368 سبک‌شناسی ج 1

مثال دیگر ملک وزیران را گفت این را چه باید کردن گفتند وی جادوست، جادوان بایند تا او را قهر کنند. (بجای جاودان باید یا بایست تا او را قهر کنند) ر ک سبک‌شناسی ج 1 ص 368

در مطابقه صفت یا موصوف در تذکیر و تأنیث بجز «اخبار مشهوره» و زنان مؤمنه و افعال سیئه 246 نمونه‌ای بنظر نرسید.