یادنامه طبری صفحه 608

اصحاب الایکه‌

در معنی «ایکه» که در آیه شریفه «کَذَّبَ أَصْحابُ الْأَیْکَةِ» آمده و طبری اصحاب الایکه را اهل مدین دانسته بلعمی اعتراض کرده و می‌گوید: «و ایکه بتازی غیضه خوانند یکی درختستان و مرغزار خرم بود و خدای تعالی ایشان را نعمت بسیار داده بود و همه بت‌پرست بودند و ترازو و پیمانه کم داشتند یکی آنکه بستدندی و یکی آنکه بدادندی، آنکه بستدندی افزون بودی و آنکه بدادندی کم بودی و ایشان را درم بودی که بشمار دادندی و نسختندی و هرگاه که آن درم بدادندی لختی از او ببریدندی گرداگرد چنانکه پیدا نبودی و کم شدی، و محمّد بن جریر ایدون گفت که اهل مدین دیگر بودند و اصحاب الایکه دیگر و شعیب هر دو شهر را پیغمبر بود و نه چنین بود که او روایت کرد سوی خداوندان تفسیر و اخبار و علما اندر تاریخ ایدون است که اصحاب الایکه اهل مدین بودند و این قول درست است». 4

موسی و فرعون‌

در داستان حضرت موسی و فرعون به خواهشی که به موسی نسبت داده شده اعتراض کرده و گوید: «محمد بن جریر ایدون گوید که موسی به دریا فراز آمد و از دریا خواهش کرد او را به کنیت برخواند و گفت یا ابا خالد مرا راه ده تا بگذرم و عصا بر آن برزد تا راه یافت و این حدیث نه درست است و حدیث درست آنست که خدای اندر نبی یاد کرد که: وَ أَوْحَیْنا إِلی مُوسی*». 5

موسی و طور

در رفتن حضرت موسی به مناجات که اوّل تنها رفت و سپس بار دوّم هفتاد تن را با خود برد به نوشته محمّد بن جریر اعتراض کرده و گوید: «محمد بن جریر رحمة اللّه علیه بدین کتاب اندر ایدون گوید که موسی تنها به مناجات رفت و چون بازآمد قومش همه گوساله پرستیده بودند ایشان را بکشت بسیار و باز خدای ایشان را عفو کرد. آنگاه موسی این هفتاد تن را به مناجات برد تا از خدای تعالی بنی اسرائیل را تورات خواهد و این نه