یادنامه طبری صفحه 612

است یا نه؟ از روی پرسیدن، نه به روی حکم کردن که این فلان است و محمّد بن جریر این نگفته است لیکن از بهر آن نوشتم تا کسی نپندارد که ابراهیم ستاره و ماه را خدای خواند که هرکس چنین پندارد کافر گردد، ایدون باید دانستن که ابراهیم این سخن که گفت به معنی طلب کردن خدای گفت و معنی هذا رَبِّی بر شبه لفظ استفهام بود». 13

دیو و سلیمان‌

محمّد بلعمی حکمرانی چهل روزه دیو بجای سلیمان را نیز ردّ کرده و گفته است:

و من چنین گویم که: محمد بن جریر اندر این حدیث غلط کرد که دیو کار سلیمانی کرد و حکمها کرد و آن روا نیست که دیو خود را به کردار پیغامبران نماید». 14

یاران کهف‌

در تعداد اصحاب کهف نیز ایراد گرفته و گفته:

و محمد بن جریر بدین کتاب اندر گوید نه تن بودند و نامهاشان بگوید که هشتم را نام بطوس بود و نهم را قالوس و اگر چنین استی بایستی که اندر نوی (- قرآن) و عاشرهم کَلْبُهُمْ بودی». 15

در داستان اصحاب کهف بلعمی اقرار کرده که خبرها مختلف است و بسیاری از آن خبرها با خبری که قرآن کریم دارد همسان نیست: «قصه‌ای روایت کنند اندر شدن ایشان به کهف اندر به وجهی بسیار است که نبی را مخالف آید و ایدون روایت کند محمد بن جریر که این روایت که کرده درست‌تر است و اندرین روایت یک دو جای مخالف است مر کتاب خدای عزّ و جلّ را یکی همو گوید دین خویش پنهان داشتند و خدای همی‌گوید وَ رَبَطْنا عَلی قُلُوبِهِمْ إِذْ قامُوا فَقالُوا رَبُّنا رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ایشان دل قوی کردند و به میان خلق برخاستند و سخن توحید گفتند و دین آشکاره کردند و من دل ایشان نگاهداشتم و دیگر مخالف همی‌گوید اندر خبر که ملک در آن غار ببست و سیصد و نه سال در آن غار بسته بود و خداوند عزّ و جلّ فرمود وَ تَرَی الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَتَزاوَرُ عَنْ کَهْفِهِمْ ذاتَ الْیَمِینِ که تأویل این حدیث آنست که گفتیم و اگر در آن غار بسته بودی این حدیث را معنی نبودی». 16