یادنامه طبری صفحه 625

«و خرّ موسی صعقا. موسی بیفتاد و هوش از وی بشد و موسی نه آن را دید که کوه، ولیکن موسی کوه را دید، و اگر موسی آن دیدی که کوه دید، از کوه بتر شدی، و این سخن بر گوینده خطاست. و محمد بن جریر این معنی را نگفته است و این گفته نویسنده نسخه بوده است که این نسخه را از او نوشتیم و نشاید در حق موسی این اعتقاد داشتن که قوه کوه از قوّه موسی بیشتر بود، این خطا بود و گفتیم که این نه کلام کتابست این را متکلّمان گویند.» 39

مآخذ و مدارک‌

______________________________
(1) و لیعلم النّاظر فی کتابنا هذا أن اعتمادی فی کلّ ما أحضرت ذکره فیه مما شرطت أنی راسمه فیه إنما هو علی ما رویت من الاخبار التّی أنا ذاکرها فیه و الآثار الّتی أنا مسندها إلی رواتها فیه دون ما أدرک بحجج العقول و أستنبط بفکر النّفوس الا الیسیر القلیل منه إذ کان العلم بما کان من اخبارا لماضین و ما هو کائن من انباء الحادثین غیر واصل إلی من لم یشاهدهم و لم یدرک زمانهم إلا باخبار المخبرین و نقل الناقلین دون الاستخراج بالعقول و الاستنباط بفکر النفوس فما یکن فی کتابی هذا من خبر ذکرناه عن بعض الماضین مما یستنکره قارئه أو یستشنعه سامعه من أجل انه لم یعرف له وجها فی الصّحة و لا معنی فی الحقیقة فلیعلم انه لم یؤت فی ذلک من قبلنا و انما أتی من قبل ناقلیه إلینا و إنا إنما أدیّنا ذلک علی نحو ما ادّی إلینا.

تاریخ الامم و الملوک جزء اوّل صفحه 5 چاپ قاهره 1357 هجری قمری.

(2) و بدانکه این تاریخ نامه بزرگ است که گردآورده ابی جعفر محمّد بن جریر یزید الطبری رحمه اللّه که ملک خراسان ابو صالح منصور بن نوح فرمان داد دستور خویش را ابو علی محمّد بن محمّد بن البلعمی، که تاریخ‌نامه را که از آن پسر جریر است پارسی گردان هر چه نیکوتر چنانکه اندر وی نقصانی نباشد. پس گوید، چون اندر وی نگاه کردم و بدیدم اندر وی علمهای بسیار و حجّتها و آیتهای قرآن و شعرهای نیکو و اندر وی فایده‌ها دیدم بسیار، رنج بردم و جهد و ستم بر خویشتن نهادم و این را پارسی گردانیدم به نیروی ایزد عزّ و جلّ. و ما خواستیم که تاریخ روزگار عالم اندر آنچه هرکسی گفته است از اهل نجوم و از اهل هر گروهی که تاریخ گفته‌اند از گبر و ترسا و جهود و مسلمان هر گروهی آنچه گفته‌اند یاد کنیم اندرین کتاب، به توفیق ایزد عزّ و جلّ، از روزگار آدم تا