یادنامه طبری صفحه 99

را از یاد تو برد و سپس تو آن را به یادآوری برخیز و با آنها مجالست نکن ... 38 با اینکه توجه به آیه، وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللَّهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ، إِنَّ اللَّهَ جامِعُ الْمُنافِقِینَ وَ الْکافِرِینَ فِی جَهَنَّمَ جَمِیعاً 39 کاملا روشن می‌کند که نهی در آیه قبلی، ناظر به مردم است نه پیامبر اکرم (ص) زیرا در این آیه آمده است که قبلا بر شما نهی از حضور در مجلس استهزاء به آیات الهی نازل شده است در حالی که در سراسر قرآن کریم هیچ آیه‌ای غیر از آیه قبلی در این زمینه نازل نشده است، لذا معلوم می‌شود که مراد از آیه قبلی همان نهی مردم از شرکت در محفل سخریّه قرآن و دین است و این مردم هستند که ممکن است مورد نفوذ ابلیس قرار گرفته و نهی را فراموش کنند نه پیامبر (ص) و بدین ترتیب طبری این دو آیه را هماهنگی نکرد تا روشن شود که گرچه ظاهر خطاب آیه اول متوجه پیامبر اکرم (ص) است ولی حقیقت آن متوجه امت است نه پیامبر گرامی (ص).

اما نکته قابل تذکر اینکه همانطور که علم حصولی بر دو قسم بدیهی و نظری است و هر نظری به بدیهی مستند است و همه بدیهی‌ها به اوّلی بالذات که همان اصل استحاله تناقض است منتهی خواهد بود و اولیّت آن ایجاب می‌کند که استدلال‌پذیر نباشد و شک در آن یا قطع به بطلان آن نشانه صدق و حق بودن وی خواهد بود زیرا- شکّ- با (لا شک) جمع نمی‌شود چه اینکه قطع با عدم قطع جمع نمی‌گردد. علم شهودی نیز دو قسم است بیّن و مبیّن و هر کشف مبیّن به شهود بین مستند بوده و همه شهودهای بیّن به کشف بیّن بالذات که همان وحی معصوم است منتهی خواهند بود، و در کشف بیّن بالذات هیچگونه احتمال خلاف راه ندارد، چنانکه در علم حصولی اوّلی بالذات نیز هیچ احتمال خلاف رخنه ندارد. لذا بسیاری از انبیاء (ع) صریحا گفته‌اند: انّی علی بیّنه من ربّی. هنگام نزول وحی و نیل مقام منیع نبوت، هیچ تردیدی برای وجود مبارک پیامبر اکرم (ص) متصور نبود تا برای رفع آن، قصّه را با حضرت خدیجه در میان بگذارد، و خدیجه آن حضرت (ص) را به نزد ورقة بن نوفل ببرد یا گزارش حال آن وجود نورانی را به سمع ورقه برساند، و با رهنمود ورقه، نبی گرامی (ص) به مقام شامخ نبوت آگاه شده سپس به آن ایمان بیاورد و به رسالت خویش تصدیق کند تا لازمه این پندار منسوج و سست باشد و آن اینکه، ثبوت اصل دین به ارشاد یک غیر مسلمان حاصل گردیده. لیکن