عین الحیات صفحه 289

تا به شش شب رسانید. حضرت اشاره فرمودند که: بلی. بعد از آن فرمودند که: جمعی که پیش از شما بودند قرآن را در یک ماه و کمتر ختم می‌کردند. به درستی که قرآن را تند نمی‌باید خواند به نحوی که حروفش گم شوند در یکدیگر. ولیکن به ترتیل می‌باید خواند. و چون به آیه‌ای گذری که در آن یاد بهشت باشد توقف کن و از خدا بهشت را سؤال کن. و چون به آیه‌ای گذری که در آن ذکر آتش باشد توقف کن و استعاذه کن به خدا از آتش جهنم. پس ابوبصیر پرسید که: در ماه رمضان در یک شب ختم بکنم؟ فرمود که: نه. پرسید که: در دو شب ختم بکنم؟ فرمود که: نه. پرسید که: در سه شب ختم بکنم. اشاره فرمود که: بلی. ماه رمضان را حق و حرمت دیگر هست که ماههای دیگر به آن شباهت ندارند. در آن ماه نماز بسیار بکن.

و به سند معتبر دیگر منقول است که: از آن حضرت سؤال نمودند که در چند روز قرآن را ختم می‌کنیم؟ فرمود که: پنج قسمت کنید، یا هفت قسمت. و نزد من قرآنی هست که دوازده قسمت کرده‌اند.

و علی بن المغیره به خدمت حضرت صادق صلوات الله علیه عرض نمود که: پدرم از جدت سؤال نموده بود از ختم کردن قرآن در هر شب. حضرت فرموده بودند که: بلی؛ و پدرم در ماه مبارک رمضان چهل ختم می‌کرد. و من گاهی چهل ختم می‌کنم و گاهی زیاده و گاهی کمتر، به قدر آنچه فراغ و مجال داشته باشم. پس چون روز فطر می‌شود یک ختم را از برای حضرت رسول صلی الله علیه و آله قرار می‌دهم، و یکی را از برای حضرت امیر المؤمنین، و یکی از برای حضرت فاطمه، و دیگر از برای هر یک از ائمه یکی، و یکی از برای شما. و تا حال پیوسته چنین کرده‌ام. چه ثواب از برای من خواهد بود به سبب این عمل؟ حضرت فرمود که: خدا به سبب این عمل چنین خواهد کرد که در قیامت تو با ایشان باشی. راوی گفت: الله اکبر! چنین ثوابی برای من خواهد بود؟ حضرت سه مرتبه فرمود که: بلی.

ساقیه ششم: در ثواب تعلیم و تعلم و حفظ قرآن است

به سند معتبر از حضرت صادق صلوات الله علیه منقول است که: هر که حافظه‌اش کم باشد و قرآن را به مشقت حفظ کند حق تعالی دو اجر به او کرامت می‌فرماید.

و در حدیث دیگر فرمود که: سزاوار این است که مؤمن نمیرد مگر آن که قرآن را یاد گرفته باشد یا مشغول یاد گرفتن باشد.

و در حدیث دیگر فرمود که: هر که یاد گرفتن قرآن بر او دشوار باشد و به مشقت یاد گیرد او را دو اجر است.

و به سند معتبر از یعقوب احمر منقول است که: به خدمت حضرت صادق علیه السلام عرض نمودم که: مرا غمها رو داده که آنچه در خاطر داشتم فراموش کرده‌ام. حتی بسیاری از قرآن را نیز فراموش کرده‌ام. چون نام قرآن را بردم حضرت را فزعی و خوفی حاصل شد، و فرمود که: به درستی که شخصی که فراموش کرده است سوره‌ای از قرآن را، آن سوره در قیامت از درجه بلندی از درجات بهشت بر او مشرف می‌شود و می‌گوید که: السلام علیک. او در جواب می‌گوید که: و علیک السلام. تو کیستی؟ می‌گوید که: من فلان سوره‌ام که مرا ضایع کردی و ترک نمودی. اگر به من متمسک می‌شدی و مرا از دست نمی‌دادی امروز تو را به این درجه می‌رسانیدم.

بعد از آن فرمود که: بر شما باد به یاد گرفتن قرآن. به درستی که جمعی قرآن را یاد می‌گیرند که ایشان را قاری بگویند؛ و جمعی قرآن را یاد می‌گیرند که به آواز خوش بخوانند، تا مردم بگویند که خوش آوازند - و در این دو طایفه خیری نیست -؛ و جمعی قرآن را یاد می‌گیرند که شب و روز در نمازها بخوانند، و پروا ندارند که کسی بداند یا نداند.

و احادیث بسیار موافق این حدیث در مذمت فراموش کردن قرآن واقع شده است، و ظاهر بعضی فراموش کردن لفظ است و ظاهر بعضی ترک عمل نمودن به معانی آن. و معنی دویم ظاهر است که بد است. و اول اگر از روی بی‌اعتنایی باشد بد است و اگر بی‌اختیار به سبب ضعف حافظه از خاطرش محو شود قصور ندارد. و بعضی احادیث که وارد شده است که قصور ندارد، بر این معنی محمول است.