- دیباچه 1
- اشاره 8
- ١-نقش سیاسی - اجتماعی زنان 8
- الف) بیعت 10
- ب) مشورت 15
- ج) امان دادن به پناهجویان 16
- د) حضور در جمعه و جماعات 19
- ه) پاسخ به جنگ روانی دشمن 20
- و) مبارزه سیاسی 21
- ز) حفظ اسرار 24
- ٢- نقش نظامی زنان 25
- اشاره 25
- الف) مداوا و پرستاری مجروحان 29
- ب) آبرسانی و دوختن مشکها 30
- د) رساندن تیر و سلاح به خطّ مقدم 31
- ه) حمل کشتهشدگان و مجروحان 31
- ج) آشپزی 31
- و) نبرد در وقت ضرورت 32
- ز) تشویق و ترغیب رزمندگان به جنگ 36
- اشاره 37
- ٣-نقش اقتصادی زنان 37
- الف) ایثار و انفاق 38
- ب) تساوی زن و مرد 41
- ج) تجارت و دستفروشی 43
- اشاره 43
- دو - زنبیلبافی 45
- یک - ریسندگی و خیاطی 45
- سه - باغداری و کشاورزی 46
- چهار - آرایشگری 46
- پنج - چوپانی 47
- شش - خدمتگزاری 48
- مواردی دیگر 48
- 4-نقش فرهنگی زنان 50
- اشاره 50
- الف) تبلیغ اسلام 53
- ب) مدرسی و معلمی 54
- ج) راویت حدیث 55
- نتیجه 57
- کتابنامه 59
مشغول بودند.(1)
آزادی عقیده و بیان را اگر جوهر و نقطۀ قوت دعوت دینی پیامبر بدانیم، به هیچ روی، مجاز به انحصار آن به زندگی سیاسی جامعه مردان نخواهیم بود. مدینة النبی به عنوان مدل و تراز یک جامعه اسلامی، حداقل چنین انحصاری را طرد میکند و محدودیتی برای فعالیت سیاسی زنان قایل نشده است؛ ولی طبیعت زنان و کارکردهای خاصّ ناشی از آن و عرف و فرهنگ جوامع، مانع دخالت بیشتر زنان در امور سیاسی در حکومت پیامبر و پس از آن شده است. موارد ذیل، گوشهای از نقش زنان در امور سیاسی است:
الف) بیعت
بیعت از سنتهای مهمّ عصر جاهلی است که به دوره اسلامی راه یافت و مورد تأیید اسلام قرار گرفت. بیعت در اسلام، جلوهای از حقّ انتخاب است که زنان با انجام آن استقلال و مسئولیت اجتماعی خود را اعلام میکنند. بیعت زنان را میتوان گوشهای از مشارکت سیاسی زنان دانست که با شرایط و
1- المعجمالکبیر، طبرانی، ج ٢۴، ص ٣١١؛ الاستیعاب، ابن عبد البر، ج ۴، ص ٣۴١؛ مجمع الزوائد، هیثمی، ج ٩، ص ٢۶۴.