- دیباچه 1
- اشاره 8
- ١-نقش سیاسی - اجتماعی زنان 8
- الف) بیعت 10
- ب) مشورت 15
- ج) امان دادن به پناهجویان 16
- د) حضور در جمعه و جماعات 19
- ه) پاسخ به جنگ روانی دشمن 20
- و) مبارزه سیاسی 21
- ز) حفظ اسرار 24
- اشاره 25
- ٢- نقش نظامی زنان 25
- الف) مداوا و پرستاری مجروحان 29
- ب) آبرسانی و دوختن مشکها 30
- د) رساندن تیر و سلاح به خطّ مقدم 31
- ه) حمل کشتهشدگان و مجروحان 31
- ج) آشپزی 31
- و) نبرد در وقت ضرورت 32
- ز) تشویق و ترغیب رزمندگان به جنگ 36
- اشاره 37
- ٣-نقش اقتصادی زنان 37
- الف) ایثار و انفاق 38
- ب) تساوی زن و مرد 41
- ج) تجارت و دستفروشی 43
- اشاره 43
- یک - ریسندگی و خیاطی 45
- دو - زنبیلبافی 45
- سه - باغداری و کشاورزی 46
- چهار - آرایشگری 46
- پنج - چوپانی 47
- شش - خدمتگزاری 48
- مواردی دیگر 48
- 4-نقش فرهنگی زنان 50
- اشاره 50
- الف) تبلیغ اسلام 53
- ب) مدرسی و معلمی 54
- ج) راویت حدیث 55
- نتیجه 57
- کتابنامه 59
الف) مداوا و پرستاری مجروحان
مطابق گزارشی، برخی زنان در صحنه نبرد حاضر شده و به پانسمان کردن جراحت رزمندگان میپرداختند. چنانکه نقل شده امایمن که رسولخدا (ص) او را مادر خطاب میکرد، همواره در کنار زنان مجاهد به مداوای مجروحان میپرداخت.(1)«نسیبه» ، دختر حارث انصاری میگوید: «در هفت جنگ، همراه پیامبر بودم و مجروحان را مداوا میکردم»(2)
«رفیده» یا «کعیبه» ، دختر سعد، در نبرد خندق در مسجد پیامبر خیمه زده و مجروحان را مداوا میکرد.(3)هنگامی که سعد بن معاذ از بزرگان انصار، مجروح گردید، به دستور پیامبر وی را جهت مداوا به خیمه رفیده بردند.(4)وی زنی بود که خود را وقف خدمت به مجاهدان کرده بود. گویا او اولین پرستار در اسلام بوده است. (5)
امسنان اسلمیه، وقتی داوطلب شرکت در جنگ شد، نزد رسول خدا (ص) آمد و گفت: «من برای مداوای مجروحان در جنگ شرکت میکنم» . پیامبر به ایشان
1- الطبقات الکبری، ج ٨، ص ٢٢۵؛ الاصابه، ج ٣، ص ۶۴.
2- اسد الغابه، ج ۵، ص ۶٠٣؛ الاصابه، ج ۴، ص ۴٧٧.
3- اسد الغابه، ج ۵، ص ۴۵۴.
4- سیره ابن هشام، ج ٣، ص ٧٢٠؛ الطبقات الکبری، ج ٨، ص ٢٩١.
5- ر. ک: الاستیعاب، ج ۴، ص ١٨٣٨.