- دیباچه 1
- مقدمه 4
- فصل اول: عبداللهبنسبأ کیست؟ 6
- الف) بلال بن رباح 12
- 1. «ابن السوداء» در منابع شیعی 12
- اشاره 12
- اشاره 12
- فصل دوم: «ابن السوداء» کیست؟ 12
- ب) مردی ناشناس به نام ابن السوداء 13
- د) اسامةبنزید 14
- ج) عبدالله بن وهب راسبی (سرکرده خوارج) 14
- ه) عماربنیاسر 15
- 2. «ابن السوداء» در منابع اهل سنت 16
- اشاره 16
- الف) عماربنیاسر 16
- ب) بلالبنرباح 17
- ج) مردی در زمان امیر مؤمنان (ع) 18
- د) عبداللهبنحازم 19
- ه) عبداللهبنسبأ 19
- فصل سوم: سبأ و سبائیان 21
- بنو سبأ 21
- اشاره 21
- سبائیون 24
- 1. ابیضبنحمال سبائی 24
- اشاره 24
- 2. سعد سبائی 25
- 3. صالحبنخیوان 25
- 5. هبیرة بناسعد سبائی 26
- 4. عمارةبنشبیب 26
- 6. عبدالله بنهبیره سبائی 26
- 8. حنش سبائی 27
- 7. عبد الرحمانبنوعله سبائی 27
- اشاره 28
- سبائیه 28
- 1. عماربنیاسر 30
- 2. عدیبنحاتم طایی 31
- 4. کمیل بنزیاد نخعی 32
- 3. مالک اشتر نخعی 32
- فصل چهارم: عبداللهبنسبأ در مصادر اهل سنت 34
- فصل پنجم: ابن سبأ در مصادر شیعه 47
- فصل ششم: آیا ابن سبأ، همان عبدالله بنوهب راسبی است؟ 55
- فصل هفتم: آیا ابن سبأ همان صحابی معروف «عماربنیاسر» است؟ 66
- فصل هشتم: آیا امیرمؤمنان (ع) عبداللهبنسبأ را به مدائن تبعید نمود؟ 77
- فصل نهم: آیا ابن سبأ یهودی بوده؟ و آیادر شکلگیری فتنه دخالت داشته؟ 91
- فصل دهم: تضارب و تناقض گفتارها در مورد شخصیت عبداللهبنسبأ 104
- اختلاف در اصل وجود عبداللهبنسبأ 104
- اشاره 104
- 1. علامه سید محمد حسین طباطبایی (ره) 104
- اشاره 104
- 3. دکتر طاها حسین 105
- 2. دانشمند محقق سید مرتضی عسکری (ره) 105
- 4. دکتر عبدالعزیز هلابی 106
- 5 و 6. دکتر علی الوردی و دکتر کامل مصطفی الشیبی 106
- 7. احمد عباس صالح نویسنده مصری 107
- اختلاف در تبعید و یا سوزانیدن او 109
- تناقضهای آشکار در این گفتارها 115
- فصل یازدهم: سخن برگزیده درباره عبداللهبنسبأ 118
- فصل دوازدهم: بیزاری شیعه امامیه از عبداللهبنسبأ 128
- خاتمه 132
- کتابنامه 138
برخی از اخبار او «بلالبنرباح» بوده است؛ چنانکه از مصادر اهل سنت نیز چنین میتوان فهمید. «حسینبنسعید اهوازی» از امام باقر و امام صادق (ع) نقل میکند که در زمان پیامبر (ص)، ابوذر مردی را به علت انتساب به مادرش نکوهید و به وی گفت: «یا ابن السوداء» و مادر وی سیاه بود.
پیامبر (ص) به او فرمودند: «او را بدین سبب ملامت میکنی ای ابوذر؟!» وی میگوید: «ابوذر پیوسته سر و صورت خود را به خاک میمالید تا اینکه پیامبر (ص) از او راضی شد». (1)
ب) مردی ناشناس به نام ابن السوداء
نعمانی در «الغیبة» از کسی که «مسیب بننجبة» را دیده است، چنین نقل میکند:
مردی نزد امیرمؤمنان (ع) آمد، در حالی که همراه وی مردی دیگر بود که او را «ابن السوداء» میخواندند. وی گفت: ای امیرمؤمنان، این مرد بر خدا و پیامبر دروغ میبندد و تو را به گواهی میگیرد. امیر مؤمنان (ع) فرمود: «لَقَد اعْرَضَ وَ اطْوَلَ، یقولُ ماذا؟»؛ «سخن طول و درازی دارد، چه میگوید؟» گفت: از لشکر غضب سخن میگوید. گفت: با او کاری نداشته باش. آنان [لشکر غضب] مردمی هستند که در آخرالزمان میآیند. از هر قبیله یک نفر و دو نفر و سه نفر تا نُه مرد جمع شده و مانند قطعههای ابر پاییزی [دسته دسته] جمع میشوند. آگاه باشید! به خدا که من سرکرده آنان را میشناسم و نام او را میدانم. سپس در حالی که میگفت: «باقرا باقرا باقرا»؛ [شکافنده، شکافنده، شکافنده]، از جا برخاست.
1- الزهد، ص 60؛ بحارالانوار، ج 22، ص 411؛ ج 75، ص 146؛ مستدرک الوسائل، ج 9، ص 112.