- دیباچه 1
- مقدمه 4
- فصل اول: عبداللهبنسبأ کیست؟ 6
- الف) بلال بن رباح 12
- 1. «ابن السوداء» در منابع شیعی 12
- اشاره 12
- اشاره 12
- فصل دوم: «ابن السوداء» کیست؟ 12
- ب) مردی ناشناس به نام ابن السوداء 13
- د) اسامةبنزید 14
- ج) عبدالله بن وهب راسبی (سرکرده خوارج) 14
- ه) عماربنیاسر 15
- 2. «ابن السوداء» در منابع اهل سنت 16
- اشاره 16
- الف) عماربنیاسر 16
- ب) بلالبنرباح 17
- ج) مردی در زمان امیر مؤمنان (ع) 18
- د) عبداللهبنحازم 19
- ه) عبداللهبنسبأ 19
- فصل سوم: سبأ و سبائیان 21
- اشاره 21
- بنو سبأ 21
- 1. ابیضبنحمال سبائی 24
- سبائیون 24
- اشاره 24
- 2. سعد سبائی 25
- 3. صالحبنخیوان 25
- 4. عمارةبنشبیب 26
- 5. هبیرة بناسعد سبائی 26
- 6. عبدالله بنهبیره سبائی 26
- 8. حنش سبائی 27
- 7. عبد الرحمانبنوعله سبائی 27
- اشاره 28
- سبائیه 28
- 1. عماربنیاسر 30
- 2. عدیبنحاتم طایی 31
- 4. کمیل بنزیاد نخعی 32
- 3. مالک اشتر نخعی 32
- فصل چهارم: عبداللهبنسبأ در مصادر اهل سنت 34
- فصل پنجم: ابن سبأ در مصادر شیعه 47
- فصل ششم: آیا ابن سبأ، همان عبدالله بنوهب راسبی است؟ 55
- فصل هفتم: آیا ابن سبأ همان صحابی معروف «عماربنیاسر» است؟ 66
- فصل هشتم: آیا امیرمؤمنان (ع) عبداللهبنسبأ را به مدائن تبعید نمود؟ 77
- فصل نهم: آیا ابن سبأ یهودی بوده؟ و آیادر شکلگیری فتنه دخالت داشته؟ 91
- فصل دهم: تضارب و تناقض گفتارها در مورد شخصیت عبداللهبنسبأ 104
- اختلاف در اصل وجود عبداللهبنسبأ 104
- اشاره 104
- 1. علامه سید محمد حسین طباطبایی (ره) 104
- اشاره 104
- 3. دکتر طاها حسین 105
- 2. دانشمند محقق سید مرتضی عسکری (ره) 105
- 4. دکتر عبدالعزیز هلابی 106
- 5 و 6. دکتر علی الوردی و دکتر کامل مصطفی الشیبی 106
- 7. احمد عباس صالح نویسنده مصری 107
- اختلاف در تبعید و یا سوزانیدن او 109
- تناقضهای آشکار در این گفتارها 115
- فصل یازدهم: سخن برگزیده درباره عبداللهبنسبأ 118
- فصل دوازدهم: بیزاری شیعه امامیه از عبداللهبنسبأ 128
- خاتمه 132
- کتابنامه 138
مقدمه
امروزه داستان عبداللهبنسبأ در نزد مذاهب اسلامی اهمیت یافته است و او دیگر آن مرد یهودی نیست که در حوادث و فتنه روزگار عثمانبنعفان تأثیر گذارد و حتی کمتر کسی از شخصیتهای مؤثر در تاریخ اسلام، به اندازه او از اهمیت برخوردار شده است؛ چنانکه نویسندگان شیعه و اهل سنت، در ردّ یا اثبات شخصیت او، کتابها نوشتهاند.
این اهمیت از اینجا سرچشمه میگیرد که عبداللهبنسبأ را برپاکننده غائله زمان عثمان و محرّک اصلی در حوادثی دانستهاند که به قتل خلیفه و فتنهها و جنگهای پس از آن انجامید؛ فتنههایی که هزاران تن از صحابه و تابعین در آنها کشته شدند.
افزون بر این، دشمنان تشیع، عبداللهبنسبأ یهودی را مؤسس حقیقی مذهب شیعه و بنیادگذار باورهای آن، مانند رجعت و وصایتِ امیرمؤمنان (ع) و ... میدانند.
از اینرو، به پرسشهای زیر درباره او باید پاسخ گفت:
آیا داستان عبداللهبنسبأ، حقیقت است یا خرافه؟