عبدالله بن سبا واقعیت یا خیال صفحه 7

در مصادر تاریخی و آثار نقل شده درباره عبدالله‌بن‌سبأ درباره زن و فرزندان یا برادران [و خواهران] و عموها [و عمه‌ها] و دایی‌ها [و خاله‌ها] یا خویشاوندان دیگرش یافت نشد. صدوق از «زرار ة» چنین نقل کرده است:

به امام صادق (ع) گفتم: شخصی از فرزندان عبدالله‌بن‌سبأ به تفویض باور دارد. امام (ع) فرمودند: [مقصود او از] تفویض چیست؟ گفتم: او می‌گوید خداوند عزّوجلّ محمد (ص) و علی (ع) را آفرید، سپس امر را به آن دو واگذارد؛ پس آن دو آفریدند و روزی دادند و زنده کردند و میراندند. امام (ع) فرمود: دروغ می‌گوید دشمن خدا. هنگامی که به سوی او بازگشتی، آیه سوره رعد را برایش بخوان:

أَمْ جَعَلُوا لِلّهِ شُرَکاءَ خَلَقُوا کَخَلْقِهِ فَتَشابَهَ الْخَلْقُ عَلَیْهِمْ قُلِ اللّهُ خالِقُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ وَ هُوَ الْواحِدُ الْقَهّارُ (رعد: 16)

آیا آنها همتایانی برای خدا قرار دادند به خاطر اینکه آنان همانند خدا آفرینشی داشتند و این آفرینش‌ها بر آنها مشتبه شده است؟ بگو: خدا خالق همه چیز است و اوست یکتا و پیروز.

پس به سوی آن مرد بازگشتم و او را به فرموده امام صادق (ع) آگاه ساختم؛ گویی حجت بر او تمام شد و او ساکت شد. یا گفت: گویی لال شد. (1)

باری، این روایت مرسَل است و بدان نمی‌توان اعتماد کرد. کمابیش همه تاریخ نگارانی که درباره عبدالله‌بن‌سبأ نوشته‌اند، براین‌اند که وی از قبیله سبا بوده است؛ جز ابن حزم در «الفصل فی الملل و الأهواء و