- دیباچه 1
- مقدمه 4
- نکتههایی در مورد اهمیت موضوع کتاب 4
- همچو سلمان 7
- فصل اول در آغوش اسلام 8
- اشاره 8
- 1. به سوی شام 9
- 2. در راه موصل 10
- 3. به سوی نصیبین 11
- 4. در عمّوریه 11
- 5. زمان اسلام آوردن سلمان 15
- 6. محل ولادت سلمان 18
- اشاره 21
- فصل دوم در نگاه معصومان (ع) 21
- 1. از منظر پیامبر (ص) 21
- 2. از منظر حضرت علی (ع) 24
- 3. از منظر حضرت فاطمه (س) 27
- 4. از منظر امام باقر (ع) 28
- 5. از منظر امام صادق (ع) 30
- 6. از منظر امام موسی بن جعفر (ع) 31
- اشاره 34
- فصل سوم حکمت و فقاهت 34
- 1. علوم عادی 35
- الف) تفسیر قرآن 35
- ب) حکیم و فقیه 36
- 2. عالم به اسرار 37
- الف) برو توبه کن 37
- اشاره 37
- ب) اگر ابوذر بداند 38
- ج) آگاهی به «اسم اعظم» 40
- اشاره 42
- فصل چهارم پیشگوییها 42
- 1. نوید لذّت عاشورا 43
- 2. سخن از کربلا و ... 45
- 3. شهید کوفه 46
- 4. ظهور امام غایب [ 47
- اشاره 50
- فصل پنجم در محضر علی و فاطمه (ع) 50
- 1. شب عروسی فاطمه (س) 51
- 2. تسلّی دادن به فاطمه (س) 52
- 3. ناظر درد و رنج 53
- 4. چادر وصله دار 54
- 5. دعوت فاطمه (س) و دعای نور 55
- 6. آخرین شب 57
- فصل ششم در جبهههای جنگ 59
- اشاره 59
- 1. جنگ خندق 60
- اشاره 60
- حفر خندق 61
- 2. جنگ حنین و طائف 66
- 3. جنگ قادسیه 67
- 4. فتح مدائن 70
- 5. جنگ بِلِنْجِر 74
- 6. پیکاری دیگر 74
- 1. محرومیت از نماز شب 77
- اشاره 77
- فصل هفتم آموزهها و هدایتها 77
- 2. ارتباط قلب و پیکر 78
- 3. میهمانی کم خرج 79
- 4. شش چیز عجیب! 80
- 5. حالت چطور است؟ 81
- 7. فردا شود پدید 82
- 6. ظلمات روز قیامت 82
- 9. اهمیت حفظ امانت 83
- 8. آموختن ضروری 83
- 10. سخن حکیمانه 84
- 11. روی سنگ داغ 85
- 12. با برادر من مهربان باش 86
- 13. عمل به هفت سفارش 87
- فصل هشتم در ماجرای بیعت 89
- 1. سیره جانشینی 89
- اشاره 89
- 2. موضعگیریهای سلمان 90
- 3. خطابه حکیمانه 91
- 4. دامن او را نمیگیرید؟ 93
- 5. مولای اعلم 94
- 6. سخنرانی در مسجد 96
- اشاره 100
- فصل نهم روایتگر معارف 100
- 1. احترام به مهمان 100
- 2. تفرقه امّت! 101
- 3. دعای صبح و شام 102
- 4. بهترین جانشین 102
- 5. معنای ولایت 103
- 6. فرزند نهم حسین (ع) 104
- 7. توسّل به محمّد و آل محمّد (ص) 105
- 9. روزه 27 رجب 106
- 8. پیشوایی و عدالت 106
- 10. زن منّتگذار 107
- 12. نشانههای قیامت 108
- 11. شرم الهی! 108
- 13. جزییترین احکام 112
- اشاره 113
- فصل دهم زن و فرزندان 113
- 1. ازدواج 114
- 2. فرزندان و نوادهها 115
- اشاره 115
- الف) ضیاء الدین 116
- ب) ابوکثیر بن عبدالرحمن 116
- ج) حسن بن حسن 117
- فصل یازدهم استانداری مدائن 118
- اشاره 118
- 1. جغرافیای سیاسی مدائن 120
- الف) برگزاری تفسیر قرآن 124
- 2. شیوههای مدیریتی سلمان 124
- ج) زهد و ساده زیستی 126
- ب) انفاق حقوق 126
- د) سرکشی و دلجویی 128
- ه) اطاعت از علی (ع) 129
- اشاره 131
- فصل دوازدهم وفات سلمان 131
- 1. در بستر بیماری 132
- 2. در انتظار میهمانان 133
- 3. مدت عمر 137
- 4. تاریخ وفات 139
- 5. بارگاه سلمان 140
- 6. زیارتنامه سلمان فارسی (ره) 143
- کتابنامه 147
بهتر است از شهر خارج شوند و در هرجا که با دشمن برخورد کردند با آنها بجنگند؟ و یا در مدینه بمانند و از شهر و مردم و کیان اسلام دفاع کنند. (1)
یارانی که مورد مشورت رسول خدا (ص) قرار گرفتند، هفتصد نفر بودند، از جمله یکی از آنها که سلمان بود که گفت: «ای رسول خدا (ص) سپاه اندک ما، در برابر سپاه انبوه دشمن توان مقابله ندارد!»
رسول خدا (ص) فرمود: پس چه باید کرد؟ سلمان پاسخ داد: «در مسیری که دشمن حمله میکند، باید خندق حفر کنیم تا مانع حمله آنها شویم و بهتر بتوانیم دشمن را دفع کنیم، زیرا آنها از همه طرف نمیتوانندحمله کنند. شیوه ما در ایران هم، چنین بود که در مواضعی که دشمن حمله میکرد، خندق حفر میکردیم».
بر پایه این روایت: جبرئیل بر پیامبر (ص) نازل شد و با اشاره به سلمان، نظر او را تأیید کرد. (2)
حفر خندق
محل مناسبی که دشمن میتوانست از آنجا به مدینه حمله کند، مسیر مکّه بود، زیرا مسیرهای دیگر به خاطر وجود، نخلستانها و ساختمانها، مصونیت بیشتری داشتند.
1- تاریخ پیامبر اسلام، ص 380؛ سلمان فارسی، ص 282.
2- تفسیر القمی، ج 2، ص 177؛ نفس الرحمن، ص 146؛ المغازی للواقدی، ج 1، ص 445.