چنان ارزشمند بوده است که قابلیت پرورش فرزندانی چون ائمه (علیهم السلام) را داشتهاند.
هفت تن از مادران امامان معصوم (علیهم السلام) کنیز بودهاند و در اصطلاح فقه اسلامی، «ام ولد» خوانده میشدند. بدیهی است کنیز بودن، خدشهای به شخصیت این بزرگواران وارد نمیسازد؛ زیرا اگر قابلیت و توانمندی پذیرش چنین مقام والایی را نداشتند، هرگز به عنوان مادر امام برگزیده نمیشدند. پنجنفر دیگر، از بانوان شناخته شده در میان مردم حجاز بودهاند.
در میان مادران ائمه (علیهم السلام)، دو بانوی بزرگوار، مادرِ امام سجاد (ع) و مادر حضرت مهدی (عج) همواره مورد بحث محققان و اهل قلم بودهاند. برخی اصلِ وجود آنها را نفی و گروهی دیگر از پژوهشگران، شخصیت والای آنان را اثبات کردهاند.
مادر امام سجاد (ع) پس از تولد آن حضرت، از دنیا رفت. از این رو، گزارشی درباره ویژگیهای اخلاقی و اجتماعی وی در دست نیست. بر این اساس، مهمترین بحث درباره این بانو، بحث اثبات وجود وی در تاریخ صدر اسلام است. نویسنده این نوشتار، نخست، به اثبات وجود شهربانو و سپس بررسی شخصیت او میپردازد.