حج و بیداری اسلامی در اندیشه امام خمینی قدس‌سره صفحه 41

از نظر امام خمینی (رحمه الله) :

نکته مهم این اجتماعات [حج]، این است که. . . آن چیزهایی که در بلاد مسلمین در طول سال گذشته است، به اطلاع هم برسانند و برای رفع اشکالات مسلمین فکر کنند و اجتماع بزرگ میلیونی اسلامی در حجاز برای همین نکته است، در عین حالی که عبادت است.(1)

بدین‌ترتیب، درمی‌یابیم که امام خمینی (رحمه الله) با در نظر گرفتن هویت تمدنی جهان اسلام و امت واحد اسلامی، حج را زمینه‌ای برای تحقق اهداف بین‌المللی و شخصیت فراملی مسلمانان می‌داند. این موارد، همان مؤلفه‌های بیداری اسلامی‌اند که بر اموری مانند: مبارزه با استعمار، حفظ استقلال و هویت مسلمانان، نگرش عام به دین و خلاصه نکردن آن در امور فردی مناسک‌گرایانه و تلازم دین و سیاست تکیه دارند.

این بعد از حج، تنها با حضور همه مسلمانان محقق می‌شود. ولی امام خمینی (رحمه الله) در این مورد، برای خواص و نخبگان کشورهای اسلامی مسئولیت بیشتری را گوشزد می‌کند.

. . . کسانی که اصحاب تفکر هستند، نویسنده هستند، روشن‌فکر هستند و عالِم هستند، در آن محیط مجتمع بشوند و مشکلات مسلمین را در تمام جهان بررسی کنند و آنچه که می‌توانند حل کنند. . . اشخاص مؤثری که می‌توانند، از حکومت‌ها از بزرگان قوم، در آنجا می‌توانند مجتمع بشوند و مسائل اسلام را و مسائل