- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- 1. تولّد 5
- 1 از چشمه سار مهتاب 5
- 3. کنیههای حضرت عباس علیه السلام 6
- 2. نامگذاری 6
- اشاره 6
- الف) ابوالفضل 7
- ب) ابو القِربَة 7
- 4. لقبهای حضرت عباس علیه السلام 8
- الف) قمر بنیهاشم 8
- ب) باب الحوائج 8
- اشاره 8
- ج) سقّا 9
- د) کَبْش الکتیبة (قوچ لشکر) 10
- ه) حامی الظَعِینة 11
- 5. مادر عباس علیه السلام 12
- 6. خاستگاه تربیتی عباس علیه السلام 13
- 8. مدت عمر 14
- 7. ازدواج حضرت عباس علیه السلام 14
- 1. ویژگیهای جسمی 16
- 2 ویژگیهای فردی حضرت عباس علیه السلام 16
- الف) جنگآوری و شجاعت 17
- 2. ویژگیهای روحی و اخلاقی 17
- ب) دانش و بینش 18
- ج) ادب و فروتنی 19
- درخشش در جنگ صفین 20
- 3 تلاشهای سیاسی حضرت عباس علیه السلام در دوران امامان علیهم السلام 20
- 1. عصر امیرمؤمنان علی علیه السلام 20
- شرکت در خاکسپاری امام مجتبی علیه السلام 22
- 2. عصر امام حسن مجتبی علیه السلام 22
- حفاظت از امام در ماجرای دیدار ولید با ایشان 24
- 3. عصر امام حسین علیه السلام 24
- اشاره 24
- 1. همراهی پیوسته با امام حسین علیه السلام 27
- 4 نقش آفرینی حضرت عباس علیه السلام در حماسه عاشورا 27
- 2. آب رسانی 29
- 3. نمایندگی و سخنگویی از جانب امام 30
- 4. پشتیبانی از امام و شعارهای عاشورا 32
- 5. ردّ اماننامه دشمن 34
- 6. پرچمداری سپاه امام 35
- 8. شهادت فرزندان حضرت عباس علیه السلام 36
- 7. پیش فرستادن برادران برای نبرد 36
- 1. دریافت اجازه برای نبرد 39
- 5 پیکار و شهادت حضرت عباس علیه السلام 39
- 2. پنددهی به دشمن 40
- 3. نبرد با دشمن 41
- 4. قطع شدن دستان 43
- 5. شهادت 44
- 1. نخستین سوگواری 46
- 6 وقایعپس از شهادت حضرت عباس علیه السلام 46
- 2. وداع امام با عباس علیه السلام 47
- 3. سوگواری در خیمهگاه 48
- 4. سوگواری امّ البنین علیها السلام 49
- اشاره 53
- 7 بازماندگان و نوادگان حضرت عباس علیه السلام 53
- اشاره 54
- الف) عباس بن الحسن 54
- 1. فرزندان حسن بن عبیداللَّه بن عباس علیه السلام 54
- ب) عبیداللَّه بن الحسن 55
- ج) ابراهیم بن الحسن 56
- د) فضل بن الحسن 56
- ه) حمزة بن الحسن 57
- 2. دیگر نوادگان حضرت عباس علیه السلام 58
- 8 الگوگیری از شخصیت حضرت عباس علیه السلام 62
- 1. ضرورت الگوگیری از عاشورا 62
- 2. الگوگیری از شخصیت حضرت عباس علیه السلام 62
- الف) الگوی جانبازی 62
- ب) اسطوره وفاداری 66
- ج) اسوه ولایتپذیری 68
- 9 گلبرگی از کرامات 71
- 1. حضرت عباس علیه السلام در آینه روایات 80
- ب) گفتار حضرت فاطمه علیها السلام 80
- 10 حضرت عباس علیه السلام در آینه روایات و زیارات 80
- الف) گفتار حضرت علی علیه السلام 80
- ج) گفتار امام حسین علیه السلام 81
- د) گفتار امام سجاد علیه السلام 82
- ه) گفتار امام صادق علیه السلام 82
- 2. حضرت عباس علیه السلام در آینه زیارات 83
- زیارت مخصوص امام حسین علیه السلام 83
- 1. تاریخچه حرم 85
- 11 حرم مطهر حضرت عباس علیه السلام 85
- الف) نخستین بناها 85
- اشاره 85
- ب) بنای دوم 86
- ج) بنای سوم 86
- د) بنای چهارم 87
- ه) عصر جلایریان 87
- و) عصر صفویه 88
- ز) عصر افشاریه 88
- ح) عصر قاجاریه 89
- 2. دورنمایی از حرم فعلی 91
- 3. مقامها 92
- الف) محل دفن سر 92
- ب) مقام دست راست حضرت عباس علیه السلام 93
- ج) مقام دست چپ حضرت عباس علیه السلام 94
- 4. پاداش زیارت حضرت عباس علیه السلام 95
- 5. زیارتنامه 97
- کتابنامه 105
الیَومَ نَامَتْ اعْیُنٌ بِکَ لَمْ تَنَمْوَ تَسَهَّدَتْ أُخْری فَعَزَّ مَنَامُهَا (1)
چشمهایی که دیشب از ترس تو نخوابیده بودند، امشب به خواب خواهند رفت.
ب) دانش و بینش
حضرت عباس علیه السلام در عرصه دانایی و معرفت، شخصیت برجستهای است. درباره دانش او گفته شده است: «وَ قَدْ کانَ مِن فُقَهاءِ أَوْلادِ الائمّةِ» (2)
؛ «عباس علیه السلام، از جمله فرزندان دانشمند امامان علیهم السلام است».
در روایتی، یکی از پیشوایان معصوم علیهم السلام، شخصیت علمی او را اینگونه ترسیم میکند:
انَّ العَبَّاسَ بنَ عَلِیّ علیه السلام زَقَّ العِلمَ زَقّاً. (3)
به درستی که عباس بن علی علیه السلام، دانش را از سرچشمه نوشیده است، نوشیدنی!
امام صادق علیه السلام نیز در این زمینه فرمود: «کانَ عَمُّنَا الْعَبّاسُ علیه السلام نافِذَ البَصِیرَة» (4)
؛ «عموی ما عباس علیه السلام بینشی ژرف داشته است».
1- معالی السبطین، ج 1، ص 443؛ وسیلة الدارین، ص 270
2- تنقیح المقال، ج 2، ص 128
3- ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج 19، ص 393
4- اعیان الشیعة، ج 7، ص 430