- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- 1 از چشمه سار مهتاب 5
- 1. تولّد 5
- 3. کنیههای حضرت عباس علیه السلام 6
- 2. نامگذاری 6
- اشاره 6
- الف) ابوالفضل 7
- ب) ابو القِربَة 7
- 4. لقبهای حضرت عباس علیه السلام 8
- الف) قمر بنیهاشم 8
- اشاره 8
- ب) باب الحوائج 8
- ج) سقّا 9
- د) کَبْش الکتیبة (قوچ لشکر) 10
- ه) حامی الظَعِینة 11
- 5. مادر عباس علیه السلام 12
- 6. خاستگاه تربیتی عباس علیه السلام 13
- 7. ازدواج حضرت عباس علیه السلام 14
- 8. مدت عمر 14
- 1. ویژگیهای جسمی 16
- 2 ویژگیهای فردی حضرت عباس علیه السلام 16
- الف) جنگآوری و شجاعت 17
- 2. ویژگیهای روحی و اخلاقی 17
- ب) دانش و بینش 18
- ج) ادب و فروتنی 19
- درخشش در جنگ صفین 20
- 1. عصر امیرمؤمنان علی علیه السلام 20
- 3 تلاشهای سیاسی حضرت عباس علیه السلام در دوران امامان علیهم السلام 20
- شرکت در خاکسپاری امام مجتبی علیه السلام 22
- 2. عصر امام حسن مجتبی علیه السلام 22
- حفاظت از امام در ماجرای دیدار ولید با ایشان 24
- 3. عصر امام حسین علیه السلام 24
- اشاره 24
- 1. همراهی پیوسته با امام حسین علیه السلام 27
- 4 نقش آفرینی حضرت عباس علیه السلام در حماسه عاشورا 27
- 2. آب رسانی 29
- 3. نمایندگی و سخنگویی از جانب امام 30
- 4. پشتیبانی از امام و شعارهای عاشورا 32
- 5. ردّ اماننامه دشمن 34
- 6. پرچمداری سپاه امام 35
- 8. شهادت فرزندان حضرت عباس علیه السلام 36
- 7. پیش فرستادن برادران برای نبرد 36
- 5 پیکار و شهادت حضرت عباس علیه السلام 39
- 1. دریافت اجازه برای نبرد 39
- 2. پنددهی به دشمن 40
- 3. نبرد با دشمن 41
- 4. قطع شدن دستان 43
- 5. شهادت 44
- 6 وقایعپس از شهادت حضرت عباس علیه السلام 46
- 1. نخستین سوگواری 46
- 2. وداع امام با عباس علیه السلام 47
- 3. سوگواری در خیمهگاه 48
- 4. سوگواری امّ البنین علیها السلام 49
- اشاره 53
- 7 بازماندگان و نوادگان حضرت عباس علیه السلام 53
- اشاره 54
- 1. فرزندان حسن بن عبیداللَّه بن عباس علیه السلام 54
- الف) عباس بن الحسن 54
- ب) عبیداللَّه بن الحسن 55
- د) فضل بن الحسن 56
- ج) ابراهیم بن الحسن 56
- ه) حمزة بن الحسن 57
- 2. دیگر نوادگان حضرت عباس علیه السلام 58
- 8 الگوگیری از شخصیت حضرت عباس علیه السلام 62
- 1. ضرورت الگوگیری از عاشورا 62
- 2. الگوگیری از شخصیت حضرت عباس علیه السلام 62
- الف) الگوی جانبازی 62
- ب) اسطوره وفاداری 66
- ج) اسوه ولایتپذیری 68
- 9 گلبرگی از کرامات 71
- 10 حضرت عباس علیه السلام در آینه روایات و زیارات 80
- ب) گفتار حضرت فاطمه علیها السلام 80
- الف) گفتار حضرت علی علیه السلام 80
- 1. حضرت عباس علیه السلام در آینه روایات 80
- ج) گفتار امام حسین علیه السلام 81
- ه) گفتار امام صادق علیه السلام 82
- د) گفتار امام سجاد علیه السلام 82
- زیارت مخصوص امام حسین علیه السلام 83
- 2. حضرت عباس علیه السلام در آینه زیارات 83
- اشاره 85
- 11 حرم مطهر حضرت عباس علیه السلام 85
- 1. تاریخچه حرم 85
- الف) نخستین بناها 85
- ج) بنای سوم 86
- ب) بنای دوم 86
- د) بنای چهارم 87
- ه) عصر جلایریان 87
- و) عصر صفویه 88
- ز) عصر افشاریه 88
- ح) عصر قاجاریه 89
- 2. دورنمایی از حرم فعلی 91
- 3. مقامها 92
- الف) محل دفن سر 92
- ب) مقام دست راست حضرت عباس علیه السلام 93
- ج) مقام دست چپ حضرت عباس علیه السلام 94
- 4. پاداش زیارت حضرت عباس علیه السلام 95
- 5. زیارتنامه 97
- کتابنامه 105
در این هنگام سکینه علیها السلام از پدر پرسید: «عمویم عباس علیه السلام کجاست؟ او رفته بود برای ما آب بیاورد؟» امام با بغضی سنگین در گلو پاسخ فرمود: «عمویت کشته شد!» صدای گریه از نهاد او برخاست. زنان خیمه صدای آنان را شنیدند. حضرت زینب علیها السلام نیز به نوحهسرایی برخاست و گفت: «وای عباسم! وای برادرم! فریاد از بیکسی پس از تو!» امام نیز گریست و فرمود:
إی وَ اللَّهِ وا ضَیْعَتاه وَ انْقِطاعُ ظَهْراهُ بَعْدَکَ اباالفَضْل علیه السلام! یَعُزُّ عَلَیَّ وَ اللَّهِ فِراقُکَ. (1)
آری به خدا! فریاد از بیکسی و شکستن کمر [من] پس از تو ای ابالفضل! جدایی تو [چقدر] بر من گران خواهد بود.
4. سوگواری امّ البنین علیها السلام
وقتی بشیر بن جذلم، مأموریت یافت مردم مدینه را از فاجعهای که در کربلا رخ داده، آگاه سازد، حضرت امّ البنین علیها السلام جلو آمد و با گریه گفت: «بشیر! از حسین علیه السلام مرا با خبر کن!» بشیر در پاسخ او گفت:
«ای امّالبنین! خدای تو را صبر دهد! عباس علیه السلام تو کشته شد». امّ البنین علیها السلام دوباره گفت: «از حسین علیه السلام
1- بحرالعلوم، مقتل الحسین علیه السلام، ص 324؛ المقرم، مقتل الحسین علیه السلام، صص 329- 340