حمایت از تولید ملی در سیره عالمان دینی و نخبگان ملی صفحه 23

مصرف، نیازمند به فعالیت و کار است. این فعالیت و کار و کوشش مضاعف که برای تأمین نیازهای اقتصادی جامعه انجام می شود، اگر به نتیجه برسد و دست آورد آن برطرف کننده نیاز فرد و جامعه باشد، «تولید» نامیده می شود.

در مکتب اسلام، هدف از تولید در اقتصاد فردی و خانوادگی، در ارتباط با اهداف اقتصادی جامعه است؛ چرا که در جهد و پشتکار یک فرد مسلمان، خدمت به جامعه، تعاون، ایثار و کسب رضایت الهی، مطرح و نیاز دیگران نیز برطرف می شود.

پس به دیگر سخن، می توان گفت که تولید به طور کلی، دارای دو بعد است: مادی و معنوی. در بعد مادی، مواد طبیعی، کار انجام شده، ابزار مورد استفاده و خدمات پس از تولید مطرح می شود. مباحثی نیز چون انگیزه های اعتقادی و انسانی، هدف از انجام دادن کار و کاربرد و اندیشه در جریان تولید، به بعد معنوی تولید اختصاص دارد. در هر حال، حکومت اسلامی ایجاد شده است و باید به هر شیوه که می توان، مسیر استقلال اقتصادی را یافت و پیمود. بدیهی است استقلال سیاسی، ملازم با استقلال اقتصادی است.

در واقع، حاکمان واقعی امت اسلامی، معتقد بوده اند که مسئله تولید در جامعه اسلامی، از وظایف و مسئولیت هایی است که همواره باید مورد نظر قرار گیرد. امیرالمؤمنین علی(ع) در نامه ای، از مالک می خواهد که مالیات کمتری از مولّدان جامعه مثل کشاورزان دریافت کند. اصول و مبانی مطرح شده در این نامه، باید الگوی رفتار اقتصادی حاکمان جامعه اسلامی در زمینه حمایت از تولیدکنندگان باشد. حضرت علی(ع) در بخشیاز این نامه می فرماید:

ای مالک! برای تشویق مولّدان جامعه، مالیات کمتری را از