اختران فروزان ری و طهران، یا، تذکره المقابر فی احوال المفاخر صفحه 217

ص:219

تحریر آورده و صاحب تقریرات اصول شیخ گردیده و هم در فقه و غیره تالیفاتی نموده تا در سال 1277 قمری که عزم مراجعت از آن سامان نموده و بنابر گفته نوه اش عالم فاضل محقق حاج میرزا محمد ثقفی در موقع تودیع و خداحافظی با استادش شیخ انصاری سه وصیت بایشان فرمودند که ذکر آن بی مناسبت نیست.

1-یک عمل را حتما در تهران بجا آور و ترک نکن.

2-یک عمل را حتما متصدی نباش و ترک کن.

3-یک عمل را مختاری در فعل و ترک آن

اما اول که ترک نکن آنرا درس گفتن و مباحثه را هرگز ترک نکن تا زنده هستی.

اما دوم که متصدی نشو و از آن دوری نما قضاوت را قبول نکن و قاضی نشو. اما سوم امامت جماعت خواستی بکن (اگر قصدت صد در صد خدا بود) و خواستی نکن اگر دیدی برای خدا نیست و کم و کیف جماعت در تو اثر می گذارد. سپس به تهران آمد و در اندک زمانی مرجع خاص و عام شد و همه روزه فقهاء وعلماء به مجلس تدریس و افاداتش حاضر گردیده و بنابر درخواست اصرار آیه الله العظمی حاج ملاعلی کنی تا مدت هفت سال در مدرسه فخریه مروی تدریس فقه و اصول نموده و اواخر عمر به واسطه ضعف چشم ملازم منزل خود گردید تا در همان ایام اجل موعود رسیده و در روز سوم ربیع الثانی همان روز ولادتش در سال 1292 قمری در سن شصت و شش سالگی داعی حق را لبیک گفته و در زاویه مقدسه در جوار قبر حضرت عبدالعظیم علیه السلام و قرب مرقد ابوالفتوح رازی مدفون گردید.

فرزند زاده اش مرحوم حاج میرزا محمد ثقفی صاحب تفسیر روان جاوید (پدر همسر امام خمینی) در مقدمه دیوان والدش گوید که از تالیفات جد امجدم رساله مشتق با بعضی از رسائل دیگرش به طبع رسیده و ایشان در بین اهل علم معروف بودند که هر کس نزد ایشان شاگردی نموده به مرتبه اجتهاد نائل بلکه از مراجع وقت گردیده است و از کسانی که اطلاع دارم که نزد ایشان تلمذ و شاگردی کرده اند.