آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 100

فصل هشتم: سلوکِ زندگی­ساز

فصل هشتم: سلوکِ زندگی­ساز

قرآن کریم، کتاب زندگی و حیات معنادار و معقول است. قرآن، پیوستگی حیات انسان را در دست­کم سه مرحله کلی:

الف) حیات پیشین یا حیات عالم جنین با همه مناسبات و اقتضائاتش؛

ب) حیات پسین یا حیات عالم دنیا با همه ویژگی­ها و مختصاتش؛

ج) حیات واپسین یا حیات عالم آخرت که حیاتی جاودانه و ابدی است؛ کاملاً طرح و تبیین کرده است. بررسی و تحلیل رابطه­های تکوینی و تربیتی هر کدام، سرشت پیشین را با سرنوشت پسین و واپسین گِره زده است تا انسان، دارای حیاتی شناسنامه­دار و هویتی کاملاً معلوم و مشخص باشد و تاریخ و جغرافیای معرفتی و ماورایی­اش روشن گردد. آنگاه از عالم ذر یا جهان اَلَست سخن می­گوید (وَإِذ أَخَذ رَبُّک مِن بَنِی آدمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذرِّیتَهُمْ وَأَشْهَدهُمْ عَلَی أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّکمْ قَالُوا بَلَی...)(1) و از شهود و دیدار نخست با محبوب سخن به میان می­آورد که مواجهه در عالم ارواح است و از خلقت روح پیش از بدن به معنای وجودی­اش حکایت می­کند. سپس از عالم دنیا و طبیعت به جهان مادیت می­گوید و به نسیان پیمان الست و عهد نخست بر اثر اشتغال به زندگی روزمره و فرورفتگی در جهات مادّی اشاره می­کند و هشدار می­دهد: «أَلَمْ أَعْهَد