آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 262

پیامبراعظم صلی الله علیه و آله فرمود: «فَسَبِّحْ بِحَمْد رَبِّک وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کانَ تَوَّاباً».(1)

6. نمونه هایی از توبه کنندگان در قرآن

6. نمونه هایی از توبه کنندگان در قرآن

1. توبه حضرت آدم و حوّا علیه السلام : «قَالاَ رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِن لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَکونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِینَ»(2) و «فَتَلَقَّی آدمُ مِنْ رَبِّهِ کلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَیهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ».(3)

2. توبه حضرت یونس علیه السلام : «... فَنَادی فِی الظُّلُمَاتِ أَن لاَّ إِلهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَک إِنِّی کنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّینَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَکذلِک نُنْجِی الْمُؤْمِنِینَ».(4)

3. توبه قوم حضرت یونس علیه السلام : «فَلَوْلاَ کانَتْ قَرْیهٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إِیمَانُهَا إِلَّا قَوْمَ یونُسَ لَمَّا آمَنُوا کشَفْنَا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْی فِی الْحَیاهِ الدنْیا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَی حِینٍ».(5)

4. توبه فرزندان حضرت یعقوب علیه السلام : «یا بَنِی اذهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِن یوسُفَ وَأَخِیهِ وَلاَ تَیأَسُوا مِن رَّوْحِ اللَّهِ»(6)، «یا أَیهَا الْعَزِیزُ مَسَّنَا وَأَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَهٍ مُّزْجَاهٍ فَأَوْفِ لَنَا الْکیلَ وَتَصَدقْ عَلَینَا إِنَّ اللَّهَ یجْزِی الْمُتَصَدقِینَ».(7)

5. توبه سه مرد گناهکار (ابولبابه، ثعلبه، اوس): «وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلاً صَالِحاً وَآخَرَ سَیئاً عَسَی اللَّهُ أَن یتُوبَ عَلَیهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ».(8)

6. توبه ابوخُیثمه (عبدالله ­بن خیثمه)(9): «لَقَد تَابَ اللَّهُ عَلَی النَّبِی وَالْمُهَاجِرِینَ وَالْأَنْصَارِ الَّذینَ اتَّبَعُوهُ فِی سَاعَهِ الْعُسْرَهِ مِن بَعْدمَا کاد یزِیغُ قُلُوبُ فَرِیقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَیهِمْ».(10)

7. توبه سه نفر متخلّف از جهاد: «وَعَلَی الثَّلاَثَهِ الَّذینَ خُلِّفُوا حَتَّی إِذا ضَاقَتْ عَلَیهِمُ

1- نک: نصر: 3؛ نک: مقالات، ج 2، صص 89 - 96.
2- نک: اعراف: 23.
3- نک: بقره: 37.
4- نک: انبیاء: 87 و 88.
5- نک: یونس: 98.
6- نک: یوسف: 87.
7- یوسف: 88.
8- نک: توبه: 102.
9- تفسیرمجمع­البیان، ج 5، ص 67.
10- نک: توبه: 117.