آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 314

فصل هفتم: رضا

اشاره

فصل هفتم: رضا

زیر فصل ها

1. مفهوم رضا

2. مقام، مراتب و ثمرات رضا در احادیث

1. مفهوم رضا

1. مفهوم رضا

«رضا در لغت به معنای خشنودی، خوش­دلی و تسلیم شدن است و در اصطلاح عرفانی، عبارت است از رفع کراهت قلب نسبت به مقدرات و شیرین شدن سختی­های احکام قضا و قدر.»(1) به بیان دیگر، «رضا» خروج از رضای نفس و آمدن در رضای حق است. خواجه نصیرالدین طوسی رحمه الله با استناد به آیه: «لِکیلاَ تَأْسَوْا عَلَی مَا فَاتَکمْ وَلاَ تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکمْ»،(2) رضا را چنین تعریف می­کند:

رضا، خشنودی است و آن ثمره محبت است و مقتضای عدم انکار است، چه در ظاهر و چه در باطن و چه در دل و چه در فعل... و صاحب مرتبه رضا، همیشه در آسایش باشد.(3)

پس اینکه در قرآن کریم آمده است: «رَضِی اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولئِک حِزْبُ اللَّهِ أَلاَ إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»(4) یا فرمود: «جَزَاؤُهُمْ عِند رَبِّهمْ جَنَّاتُ عَدنٍ تَجْری مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدینَ فِیهَا أَبَداً رَضِی اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذلِک لِمَنْ خَشِی رَبَّهُ»(5) یا فرمود: «یا أَیتُهَا

1- یک ساغر از هزار، ص 208.
2- نک: حدید: 23.
3- اوصاف الاشراف، صص 30 - 50.
4- نک: مجادله: 22.
5- نک: بینه: 8.