آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 317

2. دست برداشتن از دشمنی با مردم؛

3. رهایی از پافشاری بر دعا و درخواست.

درجه سوم- رضا به رضای خداست و سه ویژگی دارد:

1. در هیچ کاری چون و چرا نکند؛

2. اختیار خویش را به خدا واگذارد؛

3. در برابر خدا و حتی در افتادن به آتش، از خود و تشخیص خود دم نزند.(1)

هجویری می­گوید:

رضا، نهایت مقامات است و بدایت احوال. یک طرفش در کسب و اجتهاد و طرف دیگرش در محبت و غلیان، و فوق آن مقام نیست و انقطاع مجاهدت اندر آن است. پس ابتدای آن از مکاسب بود و انتهای آن از مواهب.(2)

بر اساس تقسیم­بندی ابونصرسراج در اللّمع و عزّالدین کاشانی در مصباح الهدایه و...، «رضا» آخرین مرتبه و مقام سالک است که آن را «باب­الله الاعظم» و بهشت دنیا نامیده­اند.(3) امام خمینی رحمه الله نیز در این باره می­فرماید:

مقام رضا، عبارت است از خشنودی و فرحناکی عبد از حق و مرادات او و قضا و قدر او و لازمه این خشنودی، خشنودی از خلق نیز هست و حصول فرح عام است.(4)

ایشان، سرچشمه­های تحصیل رضای خدا را نیز در چهار چیز می­داند:

الف) علم به جمیل بودن حضرت حق ذاتاً، صفاتاً و فعلاً؛

ب) ایمان قلبی به جمیل بودن حق در همه مراتب؛

1- راه و رسم منزل­ها، ج 1، ص 303.
2- کشف­المحجوب، ص 226.
3- اللّمع، ص 50؛ مصباح الهدایه، ص 399.
4- شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص 163.