آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 335

وجودی آنها دلالت می­کند. قرآن کریم، راه رهیدن از اصحاب شمال، مشئوم بودن، فاجر و ظالم لنفسه شدن را پیش­روی انسان نهاد تا به سوی اصحاب یمین، اصحاب میمنه، ابرار و مقتصد گشتن حرکت کند و با بازسازی عمیق­تر و نوسازی معرفتی _ معنویی، آرام آرام به سوی السّابقون، مردن طی عقبات، سبقت گرفتن در خیرات و مقربان درگاه الهی شدن، تعالی و قرب وجودی یابد، چنانکه «وَفِی ذلِک فَلْیتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ»،(1) دلالت صریح بر آن می­کند. در حدیثی، جابر جعفی از امام باقر علیه السلام نقل می­کند:

قال یا جابر ان­الله تبارک وتعالی خلق الخلق ثلاثه اصناف وهوقول­الله عزّوجل وَکنتُمْ أَزْوَاجاً ثَلاَثَه فَأَصْحَابُ الْمَیمَنَه مَا أَصْحَابُ الْمَیمَنَه وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَه مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَه وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِک الْمقربونَ فَالسَّابِقُونَ هم رُسْل­الله خاصّه الله من خلقه.(2)

اینکه علی علیه السلام فرمود: آیه «وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِک الْمقربونَ» درباره من نازل شده است،(3) گویای این معناست که امام علی علیه السلام ، الگو و نشانه­ای برای همه جویندگان راه قرب، فنا، جهاد، عدالت، ایثار، نثار، شهادت، سرعت و سبقت در همه خیرات، اعم از خیر عملی و علمی، اعتقادی و اخلاقی است.

نکته سوم

نکته سوم

علامه طباطبایی رحمه الله در رساله الولایه، با توجه به درجه انقطاع از عالم طبیعت و راه­یابی به باطن آن، مردم را به سه دسته تقسیم می­کند:

الف) گروهی در مقام علم و عمل انقطاع تام دارند که همان مقربان هستند و

1- نک: مطففین: 26.
2- کافی، ج 1، ص 71.
3- عیون اخبارالرضا (ع)، ج2، باب 31، ص 65، ح 288.