آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 366

معنوی که: «إِنَّمَا یتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ.»(1) بنابراین، انسان بیدار و بینا می فهمد که در هر حال باید مراقبت فکری، اخلاقی و عملی داشته باشد تا گرفتار کژاندیشی، کژراهه­روی و کژخلقی نشود و بداند و بیابد که یا در حال صعود است یا هبوط، و خویشتن را با معیار تقوای الهی و خلوص بسنجد تا ببیند «عمل طالح» دارد یا عمل صالح، کلمه طیبه دارد یا کلمه خبیثه، و اکنون به سوی بهشت روان است یا به سوی جهنم هبوط کرده است. به تعبیر استاد شهید مطهری:

حتی در یمْن و شئامت بشناسد و باور کند که همه چیز، ریشه در درون و نفس او دارد. یمْن و شئامت در وجود خود انسان است. یمْن­ها در عقاید خوب است، شئامت­ها در عقاید بد. یمن­ها در اخلاق خوب است، شئامت­ها در اخلاق بد. یمْن­ها در اعمال خوب است و شئامت­ها در اعمال بد، نه در چیز دیگر.(2)

تکامل انسان در قرآن (شدن انسان در قرآن با توجه به چهار دسته آیات مربوط)

تکامل انسان در قرآن (شدن انسان در قرآن با توجه به چهار دسته آیات مربوط)

قرآن کریم، انسان را مسافری می­داند که شتابان و با تلاش به سوی خدا و دیدار حق سبحانه می­رود و این سیر و سفر برای او، حتمی و آن القای الهی نیز قطعی است. به تعبیر استاد شهید مطهری: «سرنوشت انسان، تکامل است و جز دین، چیز دیگری چنین قدرتی را ندارد و لهذا دین، آیین انسان است».(3) به تعبیر استاد جوادی آملی:

حرکت او [انسان]، سیری است عمودی و طولی؛ یعنی تکاملی و ملکوتی، نه سیری افقی و اقلیمی؛ زیرا خداوند در منطقه و جایگاهی ویژه نیست، بلکه انسان به هر سو که روی آورد، چهره به سوی خدا کرده است، چه به سوی

1- مائده: 27.
2- آشنایی با قرآن، ج 6، ص 113.
3- آشنایی با قرآن، ج 11، ص 23.