آیین برنامه سازی سیر و سلوک در قرآن صفحه 74

آنجا راه ندارد.(1)

ح) شهود ملکوت

ح) شهود ملکوت

که از دستاوردهای سلوک الهی و حیات طیبه است و داستان ابراهیم علیه السلام و یوسف علیه السلام و معراج محمد صلی الله علیه و آله، از نمونه­های آن به شمار می­آید.(2)

ط) رؤیت خدا با چشم دل

ط) رؤیت خدا با چشم دل

که اصالت نیز با رؤیت قلبی خداست و در جریان معراج پیامبراعظم صلی الله علیه و آله رخ داد.(3)

ی) ادراک حقیقی ایمان و یقین

ی) ادراک حقیقی ایمان و یقین

معرفت نفس که سرچشمه معرفت به ربّ و سرانجام زندگی است انسان را به ایمان عقلی و قلبی نسبت به مبدأ و معاد و یقین و شهود در مراتب علم الیقین، عین الیقین و حق الیقین می رساند که ایمان در مراتب عالیه و یقین توحیدی رمز و راز تکاملِ وجودی انسان است.

ک) گشایش راه معرفت به خدا از خدا

ک) گشایش راه معرفت به خدا از خدا

عالی­ترین و راقی­ترین نوع معرفت به شمار می­رود و از ثمرات سلوکی مبتنی بر معرفتِ نفس و معرفت رب است: «یا مَنْ دَلَّ علی ذاته بذاته»(4) که راه شناخت، منحصر به همین راه است: «لاتدرک معرفه­الله الّا بالله.»(5) در چنین راهی، امتیازهایی در مقایسه دیگر با راه هاست که عبارتند از:

الف) وحدت راه و هدف؛

1- تفسیرموضوعی قرآن مجید، ج 2، صص 162 و 163.
2- نک: انعام: 75؛ یوسف: 24؛ نجم: 7 - 18.
3- نک: نجم: 17 و 18.
4- مفاتیح­الجنان، دعای صباح.
5- شیخ صدوق، توحید، ص 143، باب 11، ح 7.