- فصل اول:کلیات 1
- بیان موضوع 1
- اشاره 1
- سابقه پژوهش 2
- سؤالات تحقیق 3
- فرضیه ها 4
- روش تحقیق 4
- نوآوری تحقیق 5
- اهمیت و ضرورت 6
- نقد: 7
- 1-1مفاهیم و اصطلاحات 7
- دیدگاه: 7
- روش : 7
- اشاره 7
- ترادف: 8
- 1-8-1 شرح حال: 11
- 1-8 بنت الشاطی 11
- 1-8-2- آثار و تألیفات بنت الشاطی : 14
- 1-8-3- جایگاه آثار بنت الشاطی در ایران : 16
- 1-8-4 کتاب الأعجاز البیانی 20
- 2-8 ترجمه ی الأعجاز البیانی 22
- الف: نقص و افتادگی در ترجمه: 22
- اشاره 22
- ب: افزودن مطالبی در ترجمه که در متن اصلی نیست: 24
- اشاره 26
- فصل دوم:دیدگاه ها در باب ترادف یا عدم ترادف 26
- اشاره 27
- مقدمه 27
- اشاره 28
- 2-1 وجود ترادف در زبان عربی و قرآن کریم 28
- 1-تداخل گویش ها و لهجه ها 30
- 2-1-1 ا سباب وعوامل ترادف 30
- اشاره 30
- 2-تلقی واحد از اسم و صفت 31
- 3- وام گیری از زبان های دیگر 32
- 4- تطوّر زبانی 32
- 1-گسترش طرق بیان . 34
- اشاره 34
- 2-1-2 فوائد ترادف 34
- 2- امکان استفاده از کلمات فصیح تر 34
- 3- تفنن در عبارت 35
- 4- توسعه در الفاظ 35
- 2-2 عدم ترادف در زبان عربی و قرآن کریم 36
- 2-2- 1 مخالفان ترادف 36
- اشاره 37
- 2-2-2 ادله ی منکران ترادف 37
- 2- ارائه تعریف خاص از ترادف . 38
- 1- وضع هر کلمه برای یک معنای خاص. 38
- 4- تفکیک میان اسم وصفت 39
- 3-تفکیک میان ترادف تام و ناقص 39
- 2-4 نظر مختار 40
- اشاره 40
- 2-3 وجود ترادف در زبان عربی و عدم آن در قرآن کریم 40
- 1- اصل عدم ترادف در قرآن کریم 41
- 2-قرآن کریم معیار شناخت تمایز معانی 42
- 3- قرآن کریم پایه گذار تفاوت معنایی 43
- خلاصه و نتیجه ی فصل دوم: 44
- اشاره 45
- فصل سوم:بیان دیدگاه و روش بنت الشاطی در باب عدم ترادف در قرآن 45
- 3-1تعریف بنت الشاطی از ترادف 46
- 3-2 دیدگاه بنت الشاطی در موضوع ترادف در زبان عربی 47
- 3-3دیدگاه بنت الشاطی در موضوع ترادف در قرآن 49
- 3-4-1تعدد گویش ها و تفاوت زبان ها 50
- 3-4مبانی بنت الشاطی در عدم ترادف 50
- 3-4-2معنای خاص قرآنی 51
- 3-5منابع شناخت واژه ها از نظر بنت الشاطی 52
- 3-6روش بنت الشاطی در اثبات عدم ترادف میان واژه ها 53
- 3-7 نمونه هایی از روش استادانه ی بنت الشاطی در تبیین عدم ترادف بین کلمات 55
- 3-7-1 رؤیا و حلم 55
- 3-7-2 نأی و بُعد 59
- 3-7-3 أنداد 62
- 3-8 خلاصه و نتیجه 66
- اشاره 67
- فصل چهارم:نقد دیدگاه و روش بنت الشاطی در باب عدم ترادف در قرآن 67
- اشاره 68
- 4-1 بررسی و نقد دیدگاه بنت الشاطی 68
- 1- برداشتِ از بعضی آیات قرآن کریم 68
- 3-توجه به معنای خاص کلمه جدای از سیاق 69
- 2-نبود شاهدی مبنی بر فهم اعراب عصر نزول از عدم ترادف 69
- 5-اعتراف برخی از طرفداران عدم ترادف در قرآن به ناتوانی در اثبات 70
- 4-اعتراف غیر مستقیم بنت الشاطی به وجود ترادف در قرآن 70
- 6-ماهیت اثبات عدم ترادف ماهیتی ،دست نیافتنی 71
- بررسی و نقد 72
- بررسی و نقد روش بنت الشاطی 72
- اشاره 72
- 4-2-1 آنس و اَبصر 72
- اشاره 72
- اشاره 75
- بررسی و نقد : 75
- 4-2-2 حلف و قسم 75
- اشاره 77
- 4-2-3 زوج و امرأه 77
- بررسی و نقد 78
- بررسی و نقد 80
- اشاره 80
- 4-2-4 انس و انسان 80
- بررسی و نقد 82
- 4-2-5 نعمت و نعیم 82
- اشاره 82
- ترجمه 87
- 4-2-6 یؤَیِّدُ و یقوی ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 87
- اشاره 87
- اعتراف بنت الشاطی به ناتوانی در اثبات عدم ترادف 89
- 4-2-7 ألفی و وَجَد ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 89
- 4-2-8 « فاز » و « سَعِدَ و نجا » ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 92
- تفاوت معنایی ارائه شده توسط بنت الشاطی 92
- بررسی و نقد 93
- 4-2-9 « سواء » و « عدل » 94
- ترجمه: 94
- اشاره 94
- اشاره 96
- 4-2-10 « فلک و سفینه » و مشحون و الممتلئه » 96
- ترجمه: 97
- خلاصه و نتیجه: 99
- اشاره 99
- منابع و مآخذ 100
1- الخطابی ،ثلاث رسائل فی اعجاز القرآن ،تحقیق محمد خلف الله احمد و محمد زغلول سلام ، ناشر:دارالمعارف مصر ،قاهره 1976م ص29
معصیت و اثم نسبت داده شود و این با عصمت آن حضرت در تعارض خواهد بود. اما کسانی که به عدم ترادف واژه ها در قرآن کریم باور دارند خصوصیتِ معنایی هریک از این دو واژه را در فرهنگ عربی و کاربرد های قرآنی استخراج کرده و هرگونه تعارض این آیه شریفه با عصمت پیامبر را انکار کرده اند.(1)
حال، در میان لغت شناسان عرب و مفسران درباره وجود ترادف در زبان عربی و قرآن کریم اختلاف نظر وجود دارد. بدیهی است شناخت موافقان و مخالفان وادله ی هر یک از آنها در این باره مفید بلکه لازم به نظر می رسد.
دانشمندان و مفسران درباره ی وجود یا عدم ترادف در کلمات قرآن دیدگاه های متفاوتی بیان کرده اند.
به طور کلی این دیدگاه ها در سه محور قابل بررسی است :
1- وجود ترادف در زبان عربی و قرآن کریم
2- عدم ترادف در زبان عربی و قرآن کریم
3- وجود ترادف در زبان عربی و عدم آن در قرآن کریم
اینک به بررسی هر یک از دیدگاه ها می پردازیم:
2-1 وجود ترادف در زبان عربی و قرآن کریم
اشاره
در ساخت و تولد هر کلمه، اصل آن است که برای هر مفهومی یک کلمه انتخاب شود. مثلاً برای جنس مذکر واژه( رجل) برگزیده می شود ولی بنا به دلایلی، گاه برای یک معنا چند لفظ به وجود می آید.