بررسی و نقد دیدگاه و روش بنت الشاطی در عدم ترادف در قرآن کریم صفحه 34

1- از این دو نمونه کلمه ( جدث ) و (فوم ) در قرآن کریم بکار رفته است .

2- : فی اللجهات العربیه ص 183 ، مباحثی در فقه اللغه و زبان شناسی عربی ص 362 .

زبان شناسان از اسباب و عوامل دیگری نیز یاد کرده اند که به دلیل اهمیت کمتر و پرهیز از طولانی شدن بحث از بیان آنها صرف نظر می کنیم. همچون:

1- تعدد وضع لغوی آغازین، واضع، دو کلمه را برای یک معنا وضع کرده باشد. البته به نظر می رسد دست یابی به وضع نخستین الفاظ برای ما میسر نباشد،مگر از روی حدس و احتمال.

2- استعمال مجازی یک کلمه در معنای واژه ی دیگر.این سبب نیز کم و بیش شایع است.

2-1-2 فوائد ترادف

اشاره

موافقان ترادف برای الفاظ مترادف فوائدی برشمرده اند که مهم ترین آنها از این قرار است:

1-گسترش طرق بیان .

ترادف به گوینده و نویسنده کمک می کند تا با بهره گیری از اوزان و موسیقی کلماتِ مترادف در فنون مختلف بدیع همچون سجع، جناس، قافیه ترصیع، وزن های عروض و غیر اینها نوآوری کرده و در طریق تعبیر و بیان، توسعه دهد.

2- امکان استفاده از کلمات فصیح تر

بدیهی است که در خلق آثاری ادبی و هنری،هر سیاقی استعمال کلمه خاصی را اقتضا دارد و الفاظ مترادف این امکان را برای ادیب فراهم می آورد تا کلمه ای را کنار نهاده و کلمه مرادفش را که با سیاق مورد نظر تناسب بیشتری دارد به کار برد.همچنین ممکن است هر سیاق با شکل ها وصیغه های خاصی سازگارتر باشد و در سیاق دیگر با شکل های کلمه مرادفش سازگارتر باشد برای مثال مصدر «رجع » از مصدر « حور » سبک تر است، ولی فعل مضارع « یحور » از « یرجع » سبک تر است و در قرآن کریم مصدر « رجع » و مضارع « یحور » آمده است. نیز دو فعل « وجد » و« الفی » در ساختار ماضی هر دو فصیح و شیوا هستند، اما در ساختار مضارع، فعل « یجد » از « یلفی » بسیار سلیس و روان تر است، از این رو در قرآن مجید در شکل ماضی به کار رفته است و در شکل مضارع فقط از فعل « یجد » استفاده شده است. یا دو فعل « جاء » و« أتی » در شکل های ماضی و مضارع و امر و معلوم و مجهول به