بررسی و نقد دیدگاه و روش بنت الشاطی در عدم ترادف در قرآن کریم صفحه 39

1- .:اعجاز بیانی ص226.

2- .برای نمونه نک:اعجاز بیانی،ص384،489،549

3- .:الترادف فی القران الکریم،ص35.

3-تفکیک میان ترادف تام و ناقص

یکی دیگر از ادله منکران ترادف تقسیم ترادف به ترادف تام و ترادف ناقص و سپس انکار ترادف تام است. زبان شناسان ترادف میان کلمات را به دو قسمت کرده اند:1- ترادف تام،2 - ترادف ناقص.

ترادف تام آن است که دو کلمه ازهمه ی جهات مترادف باشند.به عبارت دیگر در هر جا که یکی از دو کلمه ی مترادف به کار رفت کلمه ی دیگر نیز بتواند به جای آن بنشیند.به باور زبان شناسانی که پدیدۀ ترادف در زبان را پذیرفته اند، ترادف تام در یک زبان بسیار نادر است و به ندرت دو کلمه ای را میتوان یافت که میان آنها ترادف تام (1)باشد شاید میان دو کلمه « جاءَ » و « اتی »در زمان ما ترادف تام باشد.

اما ترادف ناقص آن است که دو کلمه در بعضی از استعمالاتشان و در بعضی سیاق ها مترادف باشند،با این حال هر یک از آن دو کلمه کاربرد های خاصی داشته باشند که کلمه دیگر فاقد آن باشد.برای نمونه دو کلمه « الفی » و « وَجَدَ » به معنای یافتن مترادف اند، با این حال کلمه « وجد » در معانی دیگری نیز به کار می رود که در آن کاربرد ها هیچگونه ترادفی با « الفی » ندارد.

با توجه به نکاتی که بیان شد منکران ترادف گاه ترادف تام میان کلمات را انکار می کنند، در حالی که ترادف ناقص میان دو کلمه یعنی ترادف در برخی کاربردها قابل انکار نیست.

4- تفکیک میان اسم وصفت

همچنین منکران ترادف با تفکیک میان اسم و صفات اشیاء و افزودن این شرط به شرایط ترادف که دو واژه مترادف باید همسو و هم جهت باشند ترادف میان کلماتی مانند(سیف) و(صارم) که یکی