- فصل اول:کلیات 1
- بیان موضوع 1
- اشاره 1
- سابقه پژوهش 2
- سؤالات تحقیق 3
- فرضیه ها 4
- روش تحقیق 4
- نوآوری تحقیق 5
- اهمیت و ضرورت 6
- اشاره 7
- نقد: 7
- دیدگاه: 7
- روش : 7
- 1-1مفاهیم و اصطلاحات 7
- ترادف: 8
- 1-8-1 شرح حال: 11
- 1-8 بنت الشاطی 11
- 1-8-2- آثار و تألیفات بنت الشاطی : 14
- 1-8-3- جایگاه آثار بنت الشاطی در ایران : 16
- 1-8-4 کتاب الأعجاز البیانی 20
- الف: نقص و افتادگی در ترجمه: 22
- 2-8 ترجمه ی الأعجاز البیانی 22
- اشاره 22
- ب: افزودن مطالبی در ترجمه که در متن اصلی نیست: 24
- اشاره 26
- فصل دوم:دیدگاه ها در باب ترادف یا عدم ترادف 26
- مقدمه 27
- اشاره 27
- 2-1 وجود ترادف در زبان عربی و قرآن کریم 28
- اشاره 28
- 2-1-1 ا سباب وعوامل ترادف 30
- اشاره 30
- 1-تداخل گویش ها و لهجه ها 30
- 2-تلقی واحد از اسم و صفت 31
- 4- تطوّر زبانی 32
- 3- وام گیری از زبان های دیگر 32
- 1-گسترش طرق بیان . 34
- اشاره 34
- 2- امکان استفاده از کلمات فصیح تر 34
- 2-1-2 فوائد ترادف 34
- 4- توسعه در الفاظ 35
- 3- تفنن در عبارت 35
- 2-2 عدم ترادف در زبان عربی و قرآن کریم 36
- 2-2- 1 مخالفان ترادف 36
- 2-2-2 ادله ی منکران ترادف 37
- اشاره 37
- 2- ارائه تعریف خاص از ترادف . 38
- 1- وضع هر کلمه برای یک معنای خاص. 38
- 4- تفکیک میان اسم وصفت 39
- 3-تفکیک میان ترادف تام و ناقص 39
- 2-3 وجود ترادف در زبان عربی و عدم آن در قرآن کریم 40
- اشاره 40
- 2-4 نظر مختار 40
- 1- اصل عدم ترادف در قرآن کریم 41
- 2-قرآن کریم معیار شناخت تمایز معانی 42
- 3- قرآن کریم پایه گذار تفاوت معنایی 43
- خلاصه و نتیجه ی فصل دوم: 44
- اشاره 45
- فصل سوم:بیان دیدگاه و روش بنت الشاطی در باب عدم ترادف در قرآن 45
- 3-1تعریف بنت الشاطی از ترادف 46
- 3-2 دیدگاه بنت الشاطی در موضوع ترادف در زبان عربی 47
- 3-3دیدگاه بنت الشاطی در موضوع ترادف در قرآن 49
- 3-4-1تعدد گویش ها و تفاوت زبان ها 50
- 3-4مبانی بنت الشاطی در عدم ترادف 50
- 3-4-2معنای خاص قرآنی 51
- 3-5منابع شناخت واژه ها از نظر بنت الشاطی 52
- 3-6روش بنت الشاطی در اثبات عدم ترادف میان واژه ها 53
- 3-7 نمونه هایی از روش استادانه ی بنت الشاطی در تبیین عدم ترادف بین کلمات 55
- 3-7-1 رؤیا و حلم 55
- 3-7-2 نأی و بُعد 59
- 3-7-3 أنداد 62
- 3-8 خلاصه و نتیجه 66
- فصل چهارم:نقد دیدگاه و روش بنت الشاطی در باب عدم ترادف در قرآن 67
- اشاره 67
- 4-1 بررسی و نقد دیدگاه بنت الشاطی 68
- 1- برداشتِ از بعضی آیات قرآن کریم 68
- اشاره 68
- 2-نبود شاهدی مبنی بر فهم اعراب عصر نزول از عدم ترادف 69
- 3-توجه به معنای خاص کلمه جدای از سیاق 69
- 5-اعتراف برخی از طرفداران عدم ترادف در قرآن به ناتوانی در اثبات 70
- 4-اعتراف غیر مستقیم بنت الشاطی به وجود ترادف در قرآن 70
- 6-ماهیت اثبات عدم ترادف ماهیتی ،دست نیافتنی 71
- اشاره 72
- بررسی و نقد 72
- بررسی و نقد روش بنت الشاطی 72
- اشاره 72
- 4-2-1 آنس و اَبصر 72
- بررسی و نقد : 75
- 4-2-2 حلف و قسم 75
- اشاره 75
- اشاره 77
- 4-2-3 زوج و امرأه 77
- بررسی و نقد 78
- اشاره 80
- بررسی و نقد 80
- 4-2-4 انس و انسان 80
- 4-2-5 نعمت و نعیم 82
- بررسی و نقد 82
- اشاره 82
- اشاره 87
- ترجمه 87
- 4-2-6 یؤَیِّدُ و یقوی ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 87
- 4-2-7 ألفی و وَجَد ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 89
- اعتراف بنت الشاطی به ناتوانی در اثبات عدم ترادف 89
- تفاوت معنایی ارائه شده توسط بنت الشاطی 92
- 4-2-8 « فاز » و « سَعِدَ و نجا » ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 92
- بررسی و نقد 93
- 4-2-9 « سواء » و « عدل » 94
- ترجمه: 94
- اشاره 94
- اشاره 96
- 4-2-10 « فلک و سفینه » و مشحون و الممتلئه » 96
- ترجمه: 97
- خلاصه و نتیجه: 99
- اشاره 99
- منابع و مآخذ 100
در این فصل ابتدا به بررسی و نقد دیدگاه بنت الشاطی می پردازیم و در پایان روش او مورد بررسی و نقد قرار می گیرد.
4-1 بررسی و نقد دیدگاه بنت الشاطی
اشاره
در پایان این فصل به بررسی لغاتی می پردازیم که بنت الشاطی در کتاب اعجاز بیانی خود عدم ترادف آنها را بررسی کرده است و روشن خواهد شد که اثبات عدم ترداف برخی از این کلمات مشکل است. ولی قبل از آن دلایلی مطرح خواهد شد که نشان می دهد دفاع از عدم ترادف در قرآن کریم ،مشکلات زیادی در پیش رو دارد.
مواردی که اثبات عدم ترادف در قرآن کریم را سخت می کند عبارتند از :
1- برداشتِ از بعضی آیات قرآن کریم
بنت الشاطی در کتاب اعجاز بیانی می گوید : « نظریه وجود ترادف در زبان عربی نظریه ی غالب و رایج در اعصار اخیر است و گروهی از خبرگان علوم زبان شناسی و همچنین جامعه شناسی زبان به آن معتقدند.»(1)
اگر نظریه غالب بزرگان ادبیات عرب و زبان شناسان و جامعه شناسان زبان، ترادف را اثبات می کند و بنا به آیات اول سوره ی یوسف (2) کتاب مبین که همان قرآن است به زبان عربی نازل شده است تا راه را برای تعقل باز کند دلیلی نداریم که بخواهیم بگوییم زبان روشن و مبین قرآن از زبان عربی تفاوت دارد و قرآن بر خلاف زبان عربی کلمات مترادف ندارد.بنابراین اگر اصول فهم زبان قرآن با زبان عربی تا این حد تفاوت داشته باشد صفت مبین برای کتاب، صفت نادرستی است. حال آنکه اگر این کتاب بزرگ و آسمانی ، مبین است به خاطر سازگاری کامل با زبان عربی و قابل فهم بودن آن است.