بررسی و نقد دیدگاه و روش بنت الشاطی در عدم ترادف در قرآن کریم صفحه 75

4-2-2 حلف و قسم

اشاره

تفاوت معنایی ارائه شده توسط بنت الشاطی :

« جاءت ماده « ح ل ف » فی ثلاثه موضعاً، کلها بغیر استثناء فی الحِنْث بالیمین »(1)

« و أما القسم فیأتی فی الأیمان الصادقه »(2)

« ماده « ح، ل ، ف » در سیزده مورد در قرآن به کار رفته که همه آنها بدون استثناء در مقام سوگند شکستن است»(3) « اما واژه ی قسم در قرآن کریم درباره ی سوگندهای راست آمده است(4)

بررسی و نقد :

اولاً بنت الشاطی در تبیین عدم ترادف «حلف» و «قسم» گفته است:« عرب می گوید: «حلفه فاجر» = «سوگند بد کار»یا «حلوفه الکاذبه» = « سوگندهای دروغ» اما شنیده نشده است که بگوید:«حلفه بّر» = « سوگند درست کار یا حلوفه الصادقه » = سوگندهای راست مگر آن که چنین چیزی در بیت شعری آمده باشد »(5) .

اولا آیا پیمان «حلف الفضول» که پیامبر با جوانمردان مکه در حمایت از ضعفا بسته بود یک کاربرد دقیق عرب عصر پیامبر بر رد نظر بنت الشاطی نمی باشد. پیمان و قسمی که سراسر صداقت و راستی و دور از شکستن بود»

دوم اینکه با بررسی کاربرد های لغوی واژه ی قسم در می یابیم که همه جا این واژه در مورد قسم های راست و صادقانه نیست ؛ مثلاً: