تربت پاک: معرفی تخت فولاد اصفهان صفحه 38

ص:38

1- طرح بهسازی و نوسازی... ص64.

2- سنگ مزارهای ایران ص29.

گل و برگ درختان نشانه سبزی و زندگی است. گلاب پاش و قندان و پرنده (بلبل) نشانه میل عشق به زندگی و گواه ایمانشان به از سر گرفتن زندگی در جهان دیگر است. اگر هم نوشته ای پر نقش و نگار بر چنان سنگ مزاری نیفزایند چه باک، نقش و نگار گویاترین، خواناترین و همگانی ترین نوشته هاست. گو اینکه «واراییها» از خط نوشتن و تاریخ گذاشتن بی خبر نمانده اند... (1)

در بخش دیگر از سنگ مزارها نقش های برگزیده زندگی به یاری خیال و اندیشه سنگ تراش از شکل طبیعی رهایی یافته و به گونه ای تزئینی، تجریدی جلوه می کند سنگ مزارهایی که نقش سرو را ساده کرده اند و آن سادگی را با گل و برگهای تزئینی آراسه اند نقش و نگار این مزارها از مرز ناپختگی گذشته و یاد آور نقش و نگارهای بهترین فرش های دوره صفوی است. شاید به این سبب باشد که تاریخ این گونه سنگ مزارها از همان دوره بیشتر نیست.

آشکار است که هنرمندان سنگ تراش در کار خود از نقش و نگارهای فرش نکته ها آموخته اند. با این تفاوت که بافنده قالی در کنار بافتن آن نقش و نگارها، سر و کارش با پشم و ابریشم نرم و سبک است ولی سنگ تراش با مرمری سخت و سنگین می جنگد. (2)

8