تربت پاک: معرفی تخت فولاد اصفهان صفحه 70

ص:70

1- معماری اسلامی ص405-397.

2- با ستارگان ص29-27 برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد نیما ولی بیک - دانشگاه هنر اصفهان.

مسجد

یکی از بناهای معماری که از لحاظ معنوی و آیینی مورد توجه است مساجد تخت فولاد می باشد که در بخش جلوه های معنوی و عبادی به آن اشاره شد.

مدرسه

تخت فولاد مجموعه ای است تاریخی که از دیر باز با کاربری های گوناگون مورد توجه بوده و وجود آثار و ابنیه مختلف با عملکردهای متفاوت گویای این مساله است. وجود مقابر و آرامگاههای بزرگان، مساجد که تجلی جایگاه عبادی تخت فولاد است، آب انبار، کاروانسرا، سقاخانه و سنگاب که گویای نیاز جامعه و بر مبنای اندیشه و باور دینی و سنن بومی جامعه شکل گرفته و همچنین دیگر عناصر تاریخی و هنری و در کنار اینها مدارس مورد توجه بوده است. شکل گیری مدارس از گذشته دور در کنار مجموعه های آرامگاهی و مراکز عبادی تخت فولاد به جایگاه آن به عنوان مکانی با قابلیت فضا و بستری مناسب جهت آموزش و توجه به علم و دانش اشاره می کند.

مدارس تاریخی تخت فولاد

1- مدرسه اسماعیلیه تخت فولاد (مدرسه تکیه خاتون آبادی)

تخت فولاد در روزگار صفویه رونق و آبادانی چشمگیری داشت و توجه بزرگان و عالمان به این منطقه به غیر از شکل گیری بناهای آرامگاهی، در ساخت مساجد و مدارس هم قابل توجه می باشد.

از جمله: میر محمد اسماعیل خاتون آبادی عالم و حکیم عالیقدر عصر صفوی مدرسه ای در تخت فولاد ساخت و خود مدتی در آنجا اقامت داشت که پس از وفات در همان جا به خاک سپرده شد این مدرسه مسجدی به صورت یک شبستان با محراب گچبری و حجره هایی در جبهه غربی و شرقی قرار داشت که یکی از حجره های غربی مدرس مرحوم خاتون آبادی بوده است که در وقایع السنین ضمن وقایع سال 1031 هجری قمری آمده است.

«ولادت سید سند فاضل عالم و قبر سید در مدرسه ای است که خود ساخته بودند در قرب تکیه آخوند مولانا محمد زکی» (1)

با توجه به آنچه در خصوص مدرسه و مدفن مرحوم میر محمد اسماعیل خاتون آبادی ذکر گردید مدرسه خاتون آبادی همان تکیه خاتون آبادی می باشد که به شکل مدرسه بوده است و بنا بر شواهد و اطلاعات موجود اولین مدرسه موجود تخت فولاد همین مدرسه می باشد.

0