سیمای صالحان در قرآن صفحه 101

رعایت نشود، آن معامله به هر شکلی که باشد، به صلاح جامعه نیست و باید از آن جلوگیری شود. البته گاه منظور از عقد، بخشش است یا بنا بر مسامحه و گذشت است، مانند صلح که در این صورت، وضع فرق می کند، ولی در مبادله واقعی و پایاپای، نباید به هیچ یک از دو طرف قرارداد، ستم شود.

یک نمونه از «اکل مال به باطل» که عاقلانه نیست و سبب فساد و درگیری و نابودی افراد می شود قمار است که در قرآن از آن نهی شده؛(1) زیرا ممکن است در طول چند لحظه، شخص از اموال خود محروم شود و طرف دیگر به اموال بادآورده دست یابد.(2)

دو _ رشوه

دو _ رشوه

رشوه، مالی است که رشوه دهنده به قاضی می دهد تا به سود او حکم کند و به طرف مقابل ستم روا دارد. خداوند در این باره می فرماید:

وَتُدْلُوا بِهَا إِلَی الْحُکَّامِ لِتَأْکُلُوا فَرِیقا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالاْءِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ. (بقره: 188)

و آن (مال) را به عنوان رشوه به قاضی ها مدهید تا بخشی از مال مردم را به گناه بخورید، در حالی که خودتان [هم خوب] می دانید.

البته رشوه، فقط برای قاضی نیست، بلکه به هر عنوانی مانند هدیه و شیرینی و... که پول یا مالی به صاحب منصبی داده شود تا با نادیده گرفتن حقوق دیگران، رشوه دهنده را به مقصودش _ حتی اگر حق وی باشد _ برساند، مشمول این آیه می شود و گناهی بسیار بزرگ است که دامن رشوه دهنده و رشوه گیرنده را می گیرد و به آتش دوزخ و عذاب الهی گرفتارشان می سازد.