سیمای صالحان در قرآن صفحه 117

در برابر آنها مسئول است. آن حضرت در نامه ای به فرماندار آذربایجان می نویسد:

بی گمان کاری که به تو سپرده شده است نه لقمه ای چرب، که بار امانتی است بر گردن تو. آن که تو را بدان گمارده، نگهبانی امانت را به تو واگذار کرده است و تو را نرسد که به استبداد و دلخواه در میان مردم رفتار کنی.(1)

از این دیدگاه، قدرت، ابزاری است برای رسیدن به هدف که باید در سیر تکامل جامعه از آن بهره مند شد. رهبر شایسته نیز خدمت گزار مردم است و هرگز قدرت را وسیله ای برای برخورداری از امتیازها و فخرفروشی بر بندگان خدا نمی داند.

دوم _ برپا داشتن ارزش ها

دوم _ برپا داشتن ارزش ها

خداوند، بندگان صالح و مستضعف را وارثان زمین معرفی کرده است(2) و ویژگی های حکومت آنان را چنین برمی شمرد:

الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلاَهَ وَآتَوْا الزَّکَاهَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنْ الْمُنْکَرِ. (حج: 41)

همان کسانی که چون در زمین به آنان توانایی دهیم، نماز برپا می دارند و زکات می دهند و به کارهای پسندیده امر می کنند و از کارهای ناپسند بازمی دارند.

منظور از «تمکن» در آیه، سلطنت و نفوذ کلام در خلق است(3) و این آیه، نه درباره فرد فرد مسلمانان، بلکه در وصف جامعه اسلامی است(4) و شرطی است که خداوند برای هر حاکمی تعیین کرده است.(5)

1- نهج البلاغه، ص 274، نامه 5.
2- نک: قصص: 5 و 6؛ نور: 55.
3- التفسیر الکبیر، ص 37.
4- المیزان، ج 14، ص 424.
5- ابوعبدالله محمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، قاهره، دار النشر، 1401 ه_ . ق، ج 6، ص 3436.