- دیباچه 1
- اشاره 2
- پیش گفتار 2
- اشاره 3
- مفهوم شناسی 3
- 1. رفتار 3
- 2. صالحان 4
- اشاره 7
- 1. یکتاپرستی 7
- فصل اول: رابطه صالحان با خدا 7
- 2. ایمان آمیخته با یقین 8
- 3. پرهیزکاری 9
- 4. خدا دوستی 10
- 5. توکل 11
- 6. صبر و رضا 13
- 7. شکرگزاری 14
- 8. بیم و امید 16
- 9. یاد خدا 18
- 10. راز و نیاز 20
- 11. انس با کلام خدا 22
- 12. نیایش شبانه 23
- 13. نماز خاشعانه 25
- فصل دوم: رابطه صالحان با خویشتن 28
- 1. خودشناسی 28
- اشاره 28
- اشاره 28
- الف) خودیابی 30
- ب) اعتماد نکردن به نفس 32
- ج) هدفمندی، ثمره خودشناسی 33
- 2. خودسازی 34
- اشاره 34
- الف) مبارزه با نفس 34
- یک _ تعریف تزکیه 36
- ج) تزکیه نفس 36
- ب) محاسبه نفس 36
- اشاره 36
- دو _ لزوم و اهمیت تزکیه 37
- اشاره 39
- گام اول _ دردمندی 39
- سه _ مراحل تزکیه 39
- گام دوم _ پیراستن نفس 39
- گام چهارم _ دل بستن به آفریدگار 40
- گام سوم _ پاسبانی از دل 40
- گام ششم _ یاری خواستن از خداوند 41
- گام پنجم _ خودآرایی 41
- چهار _ روش تزکیه و تهذیب نفس 42
- 1. رفتار صالحان با پدر و مادر 43
- فصل سوم: رابطه صالحان با خانواده و خویشان 43
- اشاره 43
- اشاره 43
- الف) نیکی به پدر و مادر 44
- ب) رعایت نهایت ادب و احترام 44
- د) فروتنی ویژه در برابر پدر و مادر 45
- ج) شیوه سخن گفتن با پدر و مادر 45
- 2. رفتار صالحان با همسر 46
- ه_) یاد پدر و مادر و دعا برای آنها 46
- اشاره 46
- ب) برآورده ساختن نیاز جنسی 47
- الف) دوستی و مهربانی 47
- ج) پاکیزگی و آراستگی 48
- د) هم نشینی نیکو 49
- ه_) سرپرستی مرد در خانواده 50
- و) مشاوره و سازش 51
- ز) پای بندی به تعهدات 52
- اشاره 53
- 3. رفتار صالحان با فرزند 53
- ب) احترام به فرزند 54
- الف) محبت به فرزند 54
- ج) گذشت و بخشش 55
- ه_) تربیت صحیح 56
- د) دعا برای فرزند 56
- و) روش های صالحان در تربیت فرزند 58
- یک _ پرورش ایمان 58
- اشاره 58
- دو _ کوشش برای برپا داشتن نماز 60
- سه _ آموزش اخلاق 60
- چهار _ پیش گیری از انحراف اخلاقی فرزندان 61
- 4. رفتار صالحان با خویشاوندان 62
- اشاره 64
- فصل چهارم: رابطه صالحان با جامعه 64
- 1. رفتار صالحان در عرصه اخلاق و ادب 64
- اشاره 64
- ب) یتیم نوازی 65
- الف) همسایه داری 65
- ج) مهمان داری 66
- د) مهرورزی و دوستی 67
- ه_) خوش رفتاری 69
- اشاره 69
- یک _ خوش رویی 69
- دو _ خوش صحبتی 70
- سه _ خوش خویی 70
- و) مردم داری 71
- ح) فروتنی 72
- ز) گذشت 72
- اشاره 73
- ط) بردباری 73
- ی) خدمت گزاری 73
- یا) ایثار 74
- یب) اصلاح میان مردم 74
- یج) وفای به عهد و پیمان 75
- ید) امانت داری 76
- دو _ احترام به مال 77
- یک _ احترام به جان یکدیگر 77
- اشاره 77
- یه) احترام به حقوق دیگران 77
- سه _ احترام به ناموس 78
- چهار _ احترام به آبرو 78
- یز) حفظ حجاب و پوشش مناسب 82
- یو) پاکیزگی و آراستگی 82
- یح) فروتنی در راه رفتن 83
- یط) نیکو سخن گفتن 84
- 2. رفتار صالحان در عرصه فرهنگ 85
- اشاره 85
- الف) امر به معروف و نهی از منکر 86
- ب) مبارزه با سنت های نادرست 87
- اشاره 88
- 3. رفتار صالحان در عرصه اقتصاد 88
- اشاره 89
- یک _ کار و تلاش 89
- ب) فعالیت های سالم اقتصادی 89
- الف) دیدگاه قرآن درباره ثروت و رفاه 89
- دو _ رعایت مقررات در روابط مالی 90
- اول _ تنظیم اسناد تجارتی 90
- اشاره 90
- اشاره 93
- دوم _ آسان گیری در روابط اقتصادی 93
- یک _ میانه روی در مصرف 93
- ج) ارزش های رفتاری یک _ میانه روی در مصرف 93
- دوم _ معنای اسراف 94
- اول _ معنای بُخل 94
- سوم _ معنای تبذیر 95
- دو _ خویشتن داری در حال فقر 95
- سه _ حمایت مالی از نیازمندان 96
- چهار _ پرداخت مالیات های شرعی 98
- اشاره 98
- اول _ زکات 99
- یک _ دادوستد غیرعاقلانه 100
- د) انحراف در امور مالی 100
- اشاره 100
- دوم _ خمس 100
- دو _ رشوه 101
- سه _ رباخواری 102
- چهار _ کم فروشی و کلاهبرداری 103
- یک _ مشارکت سیاسی 104
- الف) رفتار صالحان با زمام دار صالح 104
- 4. رفتار صالحان در عرصه سیاست 104
- اشاره 104
- اشاره 104
- دو _ فرمان بری از حکومت اسلامی 106
- سه _ حفظ وحدت و هم دلی 108
- ب) رفتار صالحان با حکومت نامشروع 109
- چهار _ نظارت همگانی بر قدرت 109
- اشاره 109
- دو _ مؤمن آل فرعون 110
- یک _ حضرت موسی 110
- پنج _ ساحران بنی اسرائیل 111
- سه _ لقمان حکیم 111
- چهار _ اصحاب کهف 111
- اشاره 112
- ج) حکومت صالحان 112
- یک _ شرایط و ویژگی های رهبر شایسته 113
- اشاره 113
- اول _ دانش و آگاهی 114
- دوم _ عدالت 114
- سوم _ تدبیر و توانایی 115
- اشاره 116
- دو _ شیوه حکمرانی صالحان 116
- اول _ نگرش درست به قدرت 116
- دوم _ برپا داشتن ارزش ها 117
- سوم _ قانون گرایی 118
- پنجم _ مشورت با مردم 119
- چهارم _ دادگستری 119
- اشاره 121
- اشاره 121
- الف) حضرت محمد صلی الله علیه و آله، اسوه رحمت و مهربانی 121
- یک _ اخلاق پسندیده پیامبر 121
- فصل پنجم: معرفی اسوه های صالحان در قرآن 121
- 1. پیامبران اولوالعزم 121
- اشاره 121
- اشاره 121
- اول _ گذشت بی اندازه 122
- دوم _ نرمخویی و مدارا 123
- دو _ دین داری پیامبر 124
- چهارم _ مشورت با مردم 124
- سوم _ محبت به کودکان 124
- اشاره 125
- ب) حضرت نوح علیه السلام، اسوه استقامت و دل سوزی 125
- دو _ درخواست نکردن مزد 126
- یک _ نُصح 126
- ج) حضرت ابراهیم، اسوه توحید 127
- سه _ دل سوزی 127
- چهار _ نراندن مؤمنان مستضعف 127
- د) حضرت موسی، اسوه مبارزه با استکبار 130
- اشاره 130
- دو _ مبارزه با انحراف ها و خرافه ها 131
- یک _ توجه، دعا و زاری به درگاه الهی در همه حال 131
- اشاره 132
- 2. دیگر پیامبران الهی 132
- ه_) حضرت عیسی، اسوه فروتنی و ساده زیستی 132
- الف) آدم، اسوه بازگشت به سوی خدا 132
- ب) ادریس، اسوه آموختن و تدریس 133
- ج) هود، اسوه صراحت در پیام رسانی 134
- د) لوط، اسوه مبارزه با فساد اخلاقی 135
- ه_) صالح، اسوه صبر و متانت در برخورد با مخالفان 135
- و) اسماعیل، اسوه تسلیم 136
- ح) یوسف، اسوه عفت و امانت 138
- اشاره 138
- ز) یعقوب، اسوه صبر و گذشت 138
- یک _ خدا محوری 139
- دو _ پاک دامنی 139
- سه _ تلاش برای دفع کامل اتهام 139
- چهار _ حلم، گذشت و بزرگواری 140
- پنج _ گرامی داشت پدر و مادر 141
- ط) ایوب، اسوه شکیبایی و زاری به درگاه خدا 141
- ی) شعیب علیه السلام، اسوه در اصلاح اقتصادی 142
- اشاره 142
- اشاره 143
- دو _ داوری عادلانه 143
- یا) داوود، اسوه کار و تلاش در صنعت و هنر 143
- یک _ جهاد شجاعانه در راه خدا 143
- سه _ ساده زیستی و خودکفایی 144
- یب) سلیمان، اسوه زمام داری 144
- اشاره 144
- یک _ نظارت بر تمام نیروهای تحت فرمان 144
- دو _ زمینه سازی برای تفاهم و آزادی بیان 145
- یج) یونس، اسوه تسبیح و توسل 146
- ید) زکریّا، اسوه پیش تازی در نیکوکاری 147
- یه) یحیی، اسوه شهادت 148
- 3. زنان اسوه 149
- اشاره 149
- الف) مریم، اسوه عفت و صدق 149
- ب) آسیه، اسوه پایداری در ایمان 150
- ج) فاطمه علیهاالسلام، کامل ترین اسوه و جامع صفات حسنه 151
- دو _ آیات سوره «هل اتی» 151
- اشاره 151
- یک _ آیه تطهیر 151
- 4. یاری الهی 154
- 2. ولایت و سرپرستی خداوند 154
- 1. هدایت پروردگار 154
- اشاره 154
- 3. روزی الهی 154
- فصل ششم: پاداش صالحان 154
- 5. مهر و محبت الهی 155
- 9. عزت و سربلندی 155
- 8. امنیت 155
- 10. خوش بختی و سرانجام نیک 155
- 7. محبوبیت 155
- 6. رحمت الهی 155
- 16. یاری فرشتگان 156
- 11. زندگی پاک 156
- 13. آسان شدن کارها 156
- 14. اصلاح امور 156
- 15. بهره مندی از دعای فرشتگان 156
- 12. گشایش در امور 156
- 17. برآورده شدن دعا 157
- 20. مرگ آسان 157
- 18. نجات از غم 157
- 19. بخشش و زدودن بدی ها 157
- کتاب نامه 158
الرّاحِمین؛ امروز بر شما سرزنشی نیست خدا همه شما را می آمرزد و او مهربان ترین مهربانان است». (یوسف: 92)
پنج _ گرامی داشت پدر و مادر
پنج _ گرامی داشت پدر و مادر
یوسف حتی پس از رسیدن به مقام نبوت و حکومت کشوری پهناور که در حقیقت عزت معنوی و ظاهری بود، هرگز نیکی و احترام به پدر و مادر را از یاد نبرد.(1)دیوان حافظ، غزل 440.
وی چون از اندوه سنگین پدر در فراق خود آگاه بود، برای تسلی خاطر او، پیراهن خویش را برایش فرستاد و آنها را به مصر دعوت کرد.(2) هنگامی که پدر و مادر و برادرانش به قلمرو حکمرانی او رسیدند، والدین خویش را در آغوش گرفت و بر تخت عزت و سلطنت نشاند.(3)
ط) ایوب، اسوه شکیبایی و زاری به درگاه خدا
ط) ایوب، اسوه شکیبایی و زاری به درگاه خدا
نام ایوب به نقل قاموس کتاب مقدس، در لغت عربی به معنای بازگشت کننده است(4) و در قرآن نیز همین معنا مورد نظر است؛ «إنّا وَجَدْناهُ صابِرانِعْمَ العَبْدُ إنَّهُ أوّابٌ؛ ما او را شکیبا یافتیم، چه نیکو بنده ای، به درستی که او بسیار توبه کار بود». (ص: 44)
ایوب در طول حیات خود، گرفتار مصیبت ها و بلاهای بسیاری شد. از دست دادن فرزندان و دارایی و سلامتی، از بلاهایی بود که به مکر شیطان برای او پیش آمد، ولی وی هیچ گاه از یاد خدا و تضرع به درگاه او غافل نشد. «روزی همسرش نزد او آمده، می گوید: آیا هنوز بر کمال ایمان
1- این پندار باطل، شهرت یافته که یوسف بر اثر سرگرم شدن به فرمان روایی، پدر و مادرش را از یاد برد تا آنجا که حافظ نیز می سراید: الا ای یوسف مصری که کردت سلطنت مشغول پدر را باز پرس آخر کجا شد مهر فرزندی
2- نک: یوسف: 93.
3- نک: یوسف: 99 و 100.
4- اسوه های قرآنی، ص 306.